ŞİŞMAN ÇAYI HAVZASI VE YAKIN ÇEVRESİNİN JEOMORFOLOJİSİ

Abstract

Yüksek Lisans Tezi Fevzi KIRIK Şişman Çayı Havzası ve Yakın Çevresinin Jeomorfolojisi Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Coğrafya Anabilim Dalı 2001 117sh. Çalışmamız "Şişman Çayı Havzası ve Yakın Çevresinin Jeomorfolojisi" olup, çayı besleyen ana ve talî kollar havzanın incelenmesinde esas alınmıştır. Saha Doğu Anadolu Bölgesinin, Yukarı Fırat bölümünde yer almaktadır. Doğusunda Kale, batısında Battalgazi, güneyinde Pütürge ve kuzeyinde Karakaya baraj gölü ile çevrilidir. Malatya - Elazığ karayolu doğu-batı yönünde sahamızın orta kesiminden geçmektedir. Sahada yükselti kuzeyde 700 m ve güneyde 2045 m (Heliv Tepe) gibi değerler gösterir. Şişman Çayı havzası jeolojik açıdan; Yüksekova karmaşığı, İspendere ofıyolitleri ve Kırkgeçit formasyonlan ile temsil edilmektedir. Sahamızda ana jeomorfolojik birimler, dağlar, platolar ve vadilerdir. Sahamızdaki önemli problemlerden bazıları; erozyon, meraların aşın otlatılması, yanlış arazi kullanımı ve kuraklıktır. Ayrıca; sahamızın güneyinden geçen Doğu Anadolu Fayı havzada sismititeyi (depremselliği) artırmaktadır. Sahadaki sorunları tespit edip çözmek, uygulamalı jeomorfoloji açısından önemli olup, gerekli çözüm önerilerinde bulunulmuştur. Bununla birlikte bazı kuruluşlar bu problemlerle ilgili olarak çalışmalarda bulunmuşlardır. Bu çalışmalardan ikisi "Kapıkaya Mikro Havzası" ve "Karnin Çayı Mikro Havzası" olup, bu çalışmalar Malatya Orman Bölge Müdürlüğü tarafindan yürütülmektedir. Mamikan Çayı üzerinde 2002 yılında bitirilmesi planlanan Kapıkaya barajı sulama amaçlı bir çalışmadır. 7." Anahtar kelimeler: Doğu Anadolu Bölgesi, Şişman Çayı, Kapıkaya barajı, Erozyon, jeomorfoloji.