Sosyal Bilgiler Eğitimi Lisansüstü Öğrencilerinin Akademik Okuryazarlık Becerilerine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler lisansüstü öğrencilerinin lisansüstü eğitimleri bağlamında akademik okuryazarlık becerisine ilişkin görüşlerini incelemektir. Nitel araştırma yöntemi ile yürütülen bu çalışmada fenomonoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Türkiye’nin altı farklı devlet üniversitesinde sosyal bilgiler eğitimi alanında lisansüstü öğrenim gören dördü yüksek lisans ve dördü doktora öğrencisi olmak üzere sekiz lisansüstü öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımlar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilen veriler, MAXQDA nitel analiz programında tümevarımcı bir yaklaşım benimsenerek içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma süreci inandırıcılık, aktarılabilirlik, tutarlılık ve teyit edilebilirlik ilkeleri dikkate alınarak planlanmıştır. Araştırma sonucunda, lisansüstü öğrencilerin tamamı akademik okuryazarlık becerisinin gerekli olduğunu vurgulamış ve akademik okuryazar olan bireylerde eleştirel düşünme, merak etme, akademik okuma ve yazma, problem çözme, etkili dinleme, doğru bilgiye erişebilme, bilimsel etik, empati kurabilme, dijital okuryazarlık, çevre okuryazarlığı, duyarlı olma, karar verebilme, alanyazını takip etme, araştırma basamaklarını bilme ve yabancı dilde yetkinlik gibi özelliklerin bulunması gerektiği ifade edilmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların lisansüstü eğitim sürecinde öğretim elemanlarından, öğrencilerden, araştırma sürecinden ve doğal afetler gibi çeşitli nedenlerden kaynaklanan sorunlar yaşadıkları ve bu sorunların akademik okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesi noktasında engel teşkil ettiği ortaya çıkmıştır. Katılımcılar lisansüstü eğitim sürecinde karşılaştıkları sorunlara yönelik politika yapıcılara, öğretim programlarına, öğretim elemanlarına ve lisansüstü öğrencilere yönelik önerilerde bulunmuşlardır.