MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’LKUR’ÂN ADLI ESERİNDE KIRAATLERE YAKLA?IMININ İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmanın amacı kelâm, fıkıh ve tefsir alanlarındaönemli eserler telif eden, Ehl-i sünnet itikadının mezhebimamlarından biri olan, ilk dönem müfessirlerdenMâtürîdî’nin (ö. 333/944) Te’vîlâtü’l-Kur’ân adlıtefsirinde kıraatlere yaklaşımını ve kıraatleri kullanmakeyfi yetini tespit etmektir. Tefsirinde sahih veşâz pek çok kıraati nakleden müfessir, kıraatlerinaktarımında kendine has bir metod izlemiştir. Mâtürîdî,özellikle kıraat- tefsir ilişkisi bağlamında tefsirleilişkili ve mânâyı etkileyen kıraatlere yer vermiş, buokuyuşların âyetlerin yorumlanmasına katkılarınızikretmiştir. Bununla beraber müfessir âyetin yorumunudesteklemede de kıraat vecihlerinden faydalanmıştır.O, bu metodda öncelikle âyetten kastedilen mânâlarıaçıklamış sonrasında ise kıraat vecihleriyle bu tevilidesteklemiştir. Sahâbe kıraatlerinden bu bağlamdageniş bir şekilde faydalanan müfessir, sahâbeye nisbetedilen okuyuşların tefsir için önemli bir kaynak değeritaşıdığını ifade etmiştir. Sonuç olarak Mâtürîdî’nintefsirinde kıraat olgusu, kıraatleri işleyiş tarzı, fıkhî vemezhebî olarak tefsir ve te’vil etkinliğinde kıraatlerinasıl kullandığı tespit edilmiş ve onun metodu diğertefsir kaynaklarıyla mukayeseli olarak incelenmiştir.