TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR YAKLAŞIM: OSMANLI KADINI VE AVRUPALI KADINLAR

Abstract

Tüm dünyada kadınların hak arayışı, eşitlik mücadelesi, hukuki hakları geçmişten günümüze tartışılagelen bir konu olmakla güncelliğini korumaktadır. Osmanlı Kadını ise, üzerinde sıklıkla tartışılan, farklı iddiaların ve yaklaşımların olduğu bir konu olmakla kadın çalışmaları arasında önemli bir yere sahiptir. Osmanlı kadınına dair yapılan bazı yerli ve yabancı çalışmalarda oryantalist ve ideolojik yaklaşımların etkisini görmekteyiz. Osmanlı kadını söz konusu söylemlerde, çağdaşı Avrupa kadınının gerisinde, kapalı kapılar ardında yaşayan, hak ve hukuktan yoksun kimseler olarak ifade edilmektedir. Osmanlı kadınının mevcut durumunun anlaşılabilmesi için çağdaşı Avrupalı kadınlar ile mukayese edilmesi gerekmektedir. Ancak bugüne kadar yapılan çalışmalarda Osmanlı kadınının çağdaşı Batılı kadınlarla mukayese edilmediğini gözlemlediğimizde, Avrupalı kadının durumu neydi? sorusundan hareketle Osmanlı kadınının sosyo-ekonomik konumunu ortaya koymayı hedefledik. Çalışmamızda, oryantalist yaklaşımın sorgulanmasının yanı sıra, Osmanlı toplumunda “Batılı” diye tabir edilen, yapılan yeniliklerde, yaşamları ve hakları rol model olarak görülen Avrupa kadınının sosyo-ekonomik açıdan statüsü ortaya konmaya çalışılacaktır. Böylece birbirini tekrar eden Osmanlı kadını profilinden ziyade, mukayeseli ve farklı bir bakış açısıyla, Osmanlı kadınını sosyo-ekonomik açıdan değerlendirmeye çalıştık.