TABERSÎ TEFSİRİNDE HZ. ALİ’YE NİSBET EDİLEN KIRAATLERİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışmada Şiî müfessirlerden olan Tabersî’nin Mecmeü’l-Beyân fî Tefsiri’l-Kur’ân adlı eserinde Hz. Ali’ye nispet edilen kıraatler tespit edilmiş ve söz konusu kıraatlerin dil ve anlam açısından tefsire yansımaları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Küçük yaştan itibaren Hz. Peygamber’in eğitiminde yetişen Hz. Ali, birçok ilimde olduğu gibi kıraat ilminde de önemli bir yere sahiptir. O, Kur’ân’ı bizzat Hz. Peygamber (s.a.v.)’den öğrenmiş ve Hz. Peygamber döneminde Kur’an’ı ezberleyerek hafız sahabilerden olmuştur. Kıraat ilminde Ebü’l-Esved ed-Düelî, Ebû Abdirrahman b. Ebî Leylâ ve Ebû Abdirrahman es-Sülemî gibi meşhur âlimler yetiştiren Hz. Ali, biyografik eserlerde kurrâ olan sahabe arasında zikredilmiştir. Hz. Ali, bazı kıraat-i seb‘a ve aşere imamlarının senedlerinde de yer almıştır. Nitekim Hz. Ali yedi kıraat imamlarından Ebû Amr b. A‘lâ, Âsım b. Behdele ve Hamza b. Habîb’in; on kıraat imamlarından ise Yakûb el-Hadramî’nin isnad zincirinde yer almıştır. Hz. Ali’ye nispet edilen kıraatler erken dönemden günümüze kadar birçok tefsir kaynaklarında zikredilmiş ve bu kıraatlerin ayetin tefsirine sağladığı katkıya işaret edilmiştir. Şiî âlimlerden olan Tabersî, tefsirinde Hz. Ali’ye atfedilen kıraatlere geniş bir şekilde yer vermiş, tefsir ve tevil etkinliğinde bu kıraatlerden faydalanmıştır. Bu bağlamda makalenin amacı, Hz. Ali’nin kıraati örneğinde Tabersî’nin tefsirinde sahih ve şâz olarak zikredilen kıraatlerin nakil yöntemi, işleyiş tarzı ve tefsire etkisinin incelenmesidir.