ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SAPMA DAVRANIŞLARININ, SANAL KAYTARMA VE ÖRGÜTSEL ENGELLER İLE ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE YÖNELİK TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Araştırmanın temel amacı, öğretmenlerin örgütsel sapma davranışlarının, sanal kaytarma ve örgütsel engeller ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Elazığ ilinde ortaokulda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Seçkisiz örnekleme yöntemiyle 603 ortaokul öğretmeninden alınan verilerden uygun olmayan veriler çıkarılarak, 587 öğretmenden alınan veriler ile analiz yapılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; kişisel bilgi formu, okullarda örgütsel sapma ölçeği, sanal kaytarma davranışı ölçeği, algılanan örgütsel engel ölçeği ve öğretmenlik tutum ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada, katılımcılara uygulanan ölçeklerden elde edilen veriler bilgisayar ortamına girilerek, sonuçlar SPSS 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlere başlamadan önce "Öğretmenlik tutum" ölçeğine ait olumsuz tutum boyutunun 3 maddesine (10,11,19) ters kodlama uygulanmıştır. Araştırma verilerine uygun olacak analizlerin belirlenmesi amacıyla normallik testi yapılmıştır. Normallik testi sonucunda Örgütsel sapma ve öğretmenlik tutum ölçeklerine ait verilerin normal dağılmadıkları gözlemlenmiştir. Bunun sonucunda boxplot grafiği dikkate alınarak 603 öğretmenden alınan verilerden 13 tanesi elenmiştir. Çoklu regresyon analizi sonucunda ise mahalanobis mesafesi dikkate alınarak uygun olmayan 3 veri daha elenmiştir. Kalan 587 öğretmenden alınan veriler ile SPSS 22 paket programı kullanılarak en düşük değer, en yüksek değer, ortalama, standart sapma, frekans hesaplamaları ve normallik testi yapılmıştır. Normallik testi sonucunda değişkenler arasındaki doğrusal ilişkiyi ölçmek için korelasyon analizi, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etki düzeyini belirlemek için ise çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; sanal kaytarma davranışları ve örgütsel engel, örgütsel sapmayı pozitif yönlü etkilemektedir ve aralarında anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ise örgütsel sapmayı negatif yönlü etkilemektedir ve aralarında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır.

The main purpose of the study is to examine the relationship between teachers' organizational deviance behaviors, cyberloafing and organizational barriers, and their attitudes towards the teaching profession. Relational screening model was used in the research. The universe of the research consists of teachers working in secondary school in Elazig in the 2019-2020 academic year. Inappropriate data were removed from the data obtained from 603 secondary school teachers using the random sampling method, and the analysis was carried out with the data obtained from 587 teachers. As data collection tools in research; personal information form, organizational deviation scale at schools, cyberloafing behavior scale, perceived organizational barrier scale and teaching attitude scale were used. In the study, the data obtained from the scales applied to the participants were entered into the computer environment and the results were analyzed using the SPSS 22 package program. Before starting the analysis, reverse coding was applied to 3 items (10,11,19) of the negative attitude dimension of the "Teaching Attitude" scale. Normality test was conducted to determine the analyzes that would be suitable for the research data. As a result of the normality test, it was observed that the data belonging to the organizational deviation and teaching attitude scales were not normally distributed. As a result, 13 of the data obtained from 603 teachers were eliminated by considering the boxplot graph. As a result of the multiple regression analysis, 3 more inappropriate data were eliminated, taking into account the mahalanobis distance. The lowest value, highest value, mean, standard deviation, frequency calculations and normality test were performed using the data from the remaining 587 teachers using the SPSS 22 package program. Correlation analysis was performed to measure the linear relationship between variables as a result of normality test, and multiple regression analysis was performed to determine the effect level of independent variables on the dependent variable. When the results of the research are evaluated as a whole; cyber loafing behaviors and organizational barrier affect organizational deviation positively and there is a significant difference between them. Attitude towards teaching profession affects organizational deviation negatively and there is no significant difference between them.