Elazığ-Harput Türkülerinin Sözlerinde Dinî ve Tasavvufî Kavramlar

Abstract

Türk halk müziği ile Türk sanat müziğinden izler taşımakla Türk müziği içerisinde özel bir konuma sahip olan Elazığ-Harput müziğinde icra edilen türkülerde, mani, koşma, gazel, kaside vs. Türk edebiyatı nazım şekillerinden pek çok şiir, türkü sözü (güfte) olarak kullanılmaktadır. Sözleri divân şiirlerinden oluşan eserler (ağır havalar), Elazığ-Harput müziğinin \"sanat müziği\" boyutunu, sözleri halk şiirlerinden oluşan müzikal eserleri (uzun ve oynak havalar) ise bu müziğin \"halk müziği\" boyutunu oluşturmaktadır. Kullanılan bu güftelerde lâ-dinî (dindışı) mahiyetteki kavramlar ekseriyeti teşkil etmekle birlikte, Allah (CC), Mevla (CC), kurban, bayram, gül, bülbül vs. gibi birçok dinî ve tasavvufî kavram da yer almaktadır. Ancak bu durumun dindarlıktan ziyade günlük konuşma dilinden kaynaklandığını ve günlük konuşma içerisinde yer aldığı için dindar olan-olmayan herkesin bu kavramları kullanmak zorunda olduğunu belirtmek isteriz. İş bu çalışmamızda, Harput türkülerinde yer alan dinî ve tasavvufî kavramlar tespit edilerek, haklarında bilgiler verilmiştir.