HİDROELEKTRİK SANTRALLERDE CEBRİ BORU KAPAKLARININ PLC SİSTEMİ İLE OTOMASYONU VE KONTROLÜ

Abstract

Yüksek Lisans Tezi HİDROELEKTRİK SANTRALLERDE CEBRİ BORU KAPAKLARININ PLC SİSTEMİ İLE OTOMASYONU VE KONTROLÜ Hüseyin Nazmi DOĞAN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik Eğitimi Anabilim Dalı 2005, Sayfa : 64 Barajlarda kullanılan cebri boru kapağı, çalışan generator türbinlerinin dönmesini sağlayan su akışını kontrol etmek için kullanılır. Bu kapakların açma kapama işlemleri yakın zamana kadar manüel olarak gerçekleştirilmekteydi. Bu durum sistemlerin çalışması sırasında insandan kaynaklanan hatalara yol açabilmektedir. Günümüzde sayısal kontrol sistemleri sayesinde bu işlemler otomatik, hızlı ve daha güvenilir bir şekilde yapılabilmektedir. Bu tez çalışmasının ilk bölümünde kullanılacak olan PLC (Programmable Logic Controller) seçilmiş ve özellikleri doğrultusunda giriş çıkış elemanları belirlenmiştir. Son bölümde ise PLC programı yazılarak, şemalarda belirtilen devreler oluşturulmuştur. Daha sonra cebri boru giriş kapağı için bir benzetim modeli hazırlanmış ve sistem çalıştırılmıştır. PLC 'li kontrol sistemiyle ülkenin elektrik enerjisinin önemli bir kısmını sağlayan hidroelektrik santrallerinin verimi maksimuma çıkartılabilir. Bu tez çalışması hidroelektrik santrallerinde yapılabilecek birçok kontrol uygulamasına örnek teşkil etmiştir. Anahtar Kelimeler: Cebri boru, PLC, Elektrik Santralleri. X

SUMMARY Master Thesis AUTOMATION AND CONTROL OF PENSTOCK INTAKE GATES IN HYDROELECTRIC POWER PLANTS USING PLC SYSTEM Hüseyin Nazmi DOGAN Firat University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Electrical Education 2O05, Page: 64 Penstock intake Gates in dams are used for controlling flow of water which provides energy for the rotation of generator turbines. Until recent years, this process was being realized by manual systems. This can cause some faults because of wrong usage by operators. Today, this process can be realized automatically, rapidly and reliable with the development of digital control systems. In this work, the convenient PLC for this work has been chosen. Then a PLC program and required circuits has been developed. Finally a penstock intake gate model has been simulated and realized. With the usage of this, PLC control system, more productive operation can be achieved in hydroelectric power plants which supply important part of the generated energy. This work can be a model for further works for hydroele ctric power plants. Keywords: Penstock, PLC, Power Plant XI