İLKÖĞRETİM TÜRKÇE DERS KİTABINDA GEÇEN YABANCI KÖKENLİ KELİMELER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Türk dili, ilk yazılı verimleri olan Köktürk Âbideleri'nden günümüze dek geçen süre zarfında temas ettiği kültür ve inançların etkisiyle çeşitli dilerle kelime alış verişinde bulunmuştur. Özellikle Uygurların yerleşik hayata geçişi, ardından İslâmiyetin kabulüyle bu alış veriş giderek yoğunlaşmıştır. Bu süreçte ilkin doğu dillerinden, Tanzimat'tan sonra ise temasa geçtiğimiz Batı dillerinden çok sayıda kelime Türkçeye dâhil olmuştur. Tanzimat sonrasında başlayan sadeleşme sürecinde Türk diline giren yabancı kökenli kelimeler farklı bakış açılarıyla tartışma konusu olagelmiştir. Bu tez de, ilköğretimde okutulan Türkçe ders kitabında yer alan yabancı kökenli kelimelerin incelenmesini konu almaktadır. Çalışmamızda, 2007-2008 öğretim yılında Bingöl'de okutulan ilköğretim 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki yabancı kökenli kelimeler incelenmiş, bu sözcüklerin kökeni, ders kitabında kaç kez geçtiği ve hangi tür görevlerde kullanıldığı tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca Türkçeye hangi dillerden yoğun kelime geçişleri olduğu ve bu sözcüklerin ders kitabının hangi bölümlerinde geçtiği açığa çıkartıldı.Anahtar Sözcükler: İlköğretim Türkçe ders kitabı, yabancı kökenli kelimeler, sözcük türü.

Turkish language has borrowed vocabulary from various languages vith the effect of cultures and religious it has had since the first Kokturk epitaph works. This borrowing-process especially increased gradually vith the civilization of Uyghurs, and convertion to Islam later on. In this process, many words got into Turkish first from the eastern languages, and later from the western languages after the Tanzimat period. The foreign-origin words that got into Turkish in the purification process which begien after the Tanzimat period have been the matter of dispute with different points of view.This study deals with the foreign-origin vocabulary that exist in the Turkish language textbook of Primary schools. The foreign origin vocabulary that are analyzed in this study are from the 8th grade Turkish language textbook that is taught in the Primary schools in Bingöl. The analysis includes the origin of these vocabulary, the frequency of these vocabulary in the textbook, and their gramatical usages. Mor eover, that from which languages the most borrowings are made and in which parts of the textbook these vocabulary are seen is also explained in detail in the study.Key Words: Primary school Turkish language textbook, Foreign-origin vocabulary, parts of speech