İLKÖĞRETİM II. KADEMEDE FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN LABORATUAR UYGULAMALARINDAKİ YETERLİKLERİ VE UYGULAMALAR SIRASINDA KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR

Abstract

Ülkemizde Fen Bilgisi öğretiminin önemli sorunları olduğu bir gerçektir. Programlarınuygulamalardan daha çok ezberci bir anlayışla sunulması, sınıfların kalabalık olması, derslerin dahaçok öğretmen merkezli bir anlayışla sunulması bu sorunlardan bazılarıdır. Ayrıca Fen Bilgisi öğretimiaçısından son derece önemli olan laboratuar donanımı ve ortam özellikleri açısından da önemlisorunlar vardır. Özellikle taşraya doğru gidildikçe bu sorunların daha da arttığı söylenebilir.Bu araştırmanın genel amacı ilköğretim II. kademe, Fen Bilgisi öğretiminde laboratuaruygulamaları konusunda Fen Bilgisi öğretmenlerinin kendilerini yeterli bulma düzeylerini veuygulamalar sırasında karşılaştıkları sorunları saptamaktır. Bu yeterlikler başlıca üç grup halinde elealınmıştır. Bunlar laboratuar uygulamalarında; (a) öğretmenlerin yeterlikleri, (b) araç-gereçlerin ve(c) laboratuarların fiziki ortamlarının yeterlikleridir. Öğretmen yeterlikleri cinsiyet, kıdem ve branşdeğişkenlerine göre karşılaştırılmış ve araş-gereç ve laboratuar ortamlarının özellikleri açısından isegörüşleri alınmıştır.Araştırmanın evrenini 2004-2005 eğitim-öğretim yılında, Elazığ il merkezindeki 80 ilköğretimokulunun II. kademesinde görev yapan 181 Fen Bilgisi dersine giren öğretmen oluşturmaktadır.Evrenin tamamı araştırmaya katıldığı için örneklem seçilmemiştir. Ancak uygulanan anketlerden127'si geri dönmüştür. Bir başka deyişle evrenin % 70,16'sına ulaşılmış, bu da yeterli görülmüştür.Betimsel tarama modelindeki araştırmada veriler anket yoluyla toplanmıştır. Anket araştırmacıtarafından beşli likert tipi formatında oluşturulmuştur. Verilerin çözümlenmesinde dağılım ölçüleriyanında, parametrik test varsayımlarının sağlandığı ikili grup karşılaştırmalarında bağımsız gruplar t testi,sağlanmadığı durumlarda Mann Whitney U testi uygulanmıştır. kiden fazla grup karşılaştırmalarında ise,parametrik test varsayımlarının sağlandığı durumlarda tek yönlü varyans analizi, sağlanamadığıdurumlarda ise Kruskall-Wallis testi uygulanmıştır. Güven düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şöyle özetlenebilir.Laboratuar uygulamalarında öğretmenlerin kendilerini yeterli bulma düzeyleri açısındancinsiyetlere göre büyük ölçüde aralarında anlamlı bir farklılık bulunmamış, genel olarakkendilerini yeterli buldukları belirlenmiştir.Öğretmenlerin kıdemleri artıkça deney ve gözlem planı hazırlama, araç-gereçleri kontroletme ve konuya uygun ders araç gereci seçme yeterliklerinin de arttığı belirlenmiştir.Ayrıca laboratuar uygulamalarında kullanılabilecek yardımcı araç-gereçlerin bulunmadüzeylerinin, tam olarak ideal bir seviyede olmadığı tespit edilmiştir.Elde edilen bulgular doğrultusunda laboratuar uygulamaları ile ilgili yeterliklerin artırılmasınayönelik genel olarak aşağıdaki önerilerde bulunulmuştur.Okullarda Fen Bilgisi dersine ayrılan haftalık ders saati sayısı artırılmalıdır veya Fen Bilgisidersinin laboratuar uygulamaları için ayrı ders saatleri düzenlenmelidir.Mesleki kıdemi az olan, özellikle Fizik Biyoloji ve Kimya branşlarından olan öğretmenlerin,laboratuar uygulamalarına yönelik hizmet içi eğitimden geçmeleri sağlanmalıdır.lköğretim okullarındaki Fen Bilgisi dersi laboratuarlarının gerek ortam, gerekse donanımaçısından dersin amaçları ile uyumlu hale getirilmesi için gerekli önlemler alınmalıdır.Anahtar kelimeler: Fen Bilgisi Öğretimi, Öğretmen Yetiştirme, Öğretim Yöntemleri, Laboratuar yöntemi