DÖNER YANMA ODALI KÖMÜR YAKMA SİSTEMİ

Abstract

Doktora Tezi.¦.. DONER YANMA ODALI KOMUR YAKMA SİSTEMİ Cengiz ONER Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Makine Eğitimi Anabilim Dalı 1997, Sayfa: 130 Türkiye'deki linyit yataklarının büyük bir bölümünün ısıl değeri düşük, rutubet ve kül içeriği yüksek kömürlerden olmasının; özellikle ısınma amaçlı linyit tüketiminin düşmesine sebep olduğu belirtilmektedir. Bu rezervlerden en üst düzeyde yararlanmak için, yeni yakma tekniklerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada esas olarak, yüksek kabarma özellikli ve düşük kalorifik değerli kömürlerin daha verimli yakılabilmesi araştırılmıştır. Bu amaçla prototip olarak bir döner yanma odalı kömür yakma sistemi yapılmış ve bu sistemin performansı incelenmiştir. Yüksek kabarma özellikli kömürler yakılırken kek oluşumu kömür yatağının çalkalanması veya karıştırılması ile önlenebilir. Bu yeni kömür yakma sisteminde kömür döner yanma odasında alt üst edilerek yanma esnasında kek oluşumu önlenmiştir. Sunulan tezde Şırnak-Cizre ve Tunçbilek linyiti 4-9.5mm, 9.5-19 mm, ve 19-32 mm tane büyüklüklerine ayrılarak yakıldı. İşletme şartları olarak, döner yanma odasının devir sayısı, kömür debisi, hava fazlalık katsayısı ve hava dağıtım şekli değiştirildi. AyrıcaIV sistemin kuyruk açısına bağlı olarak kömürün yakma başlığındaki kalma süresi, yatak hacmi ve derinliği değiştirilerek; yanma verimi, yakma başlığı içerisindeki sıcaklık dağılımı ve baca gazı emisyonları incelendi. Yapılan çalışmada yakılan kömürlerin tek tane yanma davranışı ile yeni yakma sisteminden elde edilen veriler birleştirilerek bir yanma modeli geliştirildi. Bu model için sistemin işletme şartlarını değerlendirerek yanma sonuçlarını hesaplayan bir bilgisayar programı yapıldı. Tasarımı yapılan bu yeni kömür yakma sisteminde, düşük duman emisyonları şartlan altında tutularak çalıştırmak kaydıyla, sistemin yukarıda açıklanan işletme şartlarının optimum olması durumunda yanma veriminin %82'nin üzerine çıkmasının başarılması mümkün olabilmektedir. Kömürün içerdiği kül miktarının char yanması üzerinde etkili olduğu, daha aktif olması beklenen düşük karbonlu kömürlerin aktivitesi artan kül oranı ile azalarak char yanma süresinin arttığı, ancak; yanma odasının dönmesinin külün yanma üzerindeki bu olumsuz etkisini azalttığı sonucuna varılmıştır. NOx, CO, CO2 ve duman emisyonu seviyesinin işletme şartlarının optimizasyonu ile iyileştirilebileceği görülmüştür. Baca gazlarındaki islilik derecesinin Ringelman ölçeğine göre sıfıra kadar düşürülebileceği anlaşıldı. Son olarak hava dağıtımının gaz yanması üzerinde büyük bir etkiye sahip olduğu görüldü.