ARAP DİLİNDE ZAMİR ÜZERİNE YAPILAN ATIFLA İLGİLİ TARTIŞMALAR

Abstract

Arap dilinde atf-ı nesak diye isimlendirilen kelime veya cümleleri birbirine bağlamaişleminde, merfû’ muttasıl ve mecrûr muttasıl zamirler üzerine nasıl atıftabulunulacağı meselesi bu dilin iki büyük mektebi olan Basra ve Kûfe dil ekolleriarasında tartışma konusu olmuştur. Basralılar merfû’ muttasıl zamir üzerine atıfyapılabilmesi için bu zamirle atfedilen sözcüğün arasına bir fasılanın girmesigerektiğini iddia etmişlerdir. Söz konusu fasıla yaygın olarak zamir biçimindegörülür. Bazense, mef’ûlün bih veya temyiz gibi bir öğe ya da ??– ı nâfiye olabilir.Kûfelilere göre ise böyle bir şarta gerek olmadan mutlak olarak atıf yapılabilir. Bukonuda başta Kur’ân olmak üzere birçok fasih Arap kelamında örneklererastlanabilir. Mecrûr muttasıl zamir üzerine atıf yapılabilmesi içinse Basralılara görecâr edatının tekrarlanması gerekir. Câr edatının, isim ya da harf olması arasında farkyoktur. Kûfeliler böyle bir işleme gerek olmadan atıfta bulunabileceği kanaatlerinebağlı olarak bu konuda Arap kelamından deliller ortaya koymaya çalışmışlardır. Buçalışmada Basra ve Kûfelilerin konuyla ilgili tezleri delilleriyle birlikte detaylı olarakortaya konarak değerlendirme yoluna gidilmiştir.