EDEBİYAT VE KÜLTÜRÜMÜZDE TREN

Abstract

Edebi ve kültürel hayatımızı şekillendiren önemli unsurlardan biri de medeniyet dediğimiz, bütün insanlığın ortak keşif ve gelişiminin ürünü olan teknolojidir. Kültür hayatı, sadece o kültürü oluşturan toplumların gelenekleri, görenekleri, inançları ve algılarından oluşmaz. Bu değerleri bütünleyen veya harekete geçiren önemli unsurlardan biri şüphesiz medeniyetin bir sonucu olan teknolojidir. Ülkemize bin sekiz yüz ellili yıllardan itibaren gelmeye başlayan tren taşımacılığı, kültür hayatımızda da yeni yeni algılamalara sebep olmuştur. Özellikle askeri ve ticari yönleri dikkate alınarak oluşturulan tren hatları, Osmanlı coğrafyasının demiryollarının ülkemize geldiği yıllar, Osmanlı devletinin pek çok cephede savaşmak zorunda kaldığı sıkıntılı yıllardır. Anadolu coğrafyasından İmparatorluğun uzak pek çok cephesine asker sevkıyatı yapılmakta idi. Şüphesiz bunun da en uygun yolu o dönemde inşa edilmiş olan tren hatlarıdır. Böylece insanımızın algısında, gidenin gelmediği gelenin bulamadığı ayrılıkların müsebbibi adeta trenler olmuştur Türk toplumu, tarihten gelen tecrübeleri ve birikimleri ile kendinehas bir ruh enginliğine sahiptir. Özellikle onun çok değişik coğrafyalarayaptığı göçler ve buna bağlı yaşadığı sıkıntıları hüzne ve kederemütemayil bir hassasiyetinin oluşmasına neden olmuştur.Toplumumuzdaki bütün bu algılardan kaynaklanan hassasiyet, onungünlük hayatına, şiirlerine, şarkılarına, türkülerine, deyimlerine,ninnilerine, bilmecelerine yansımıştır. Böylece tren ve tren ulaşımınınetrafında zengin bir kültürel yapı oluşmuştur. Bu çalışmada tren vedemiryolu taşımacılığının edebi hayatımıza özellikle de populerkültürümüze etkisi üzerimde durulacaktır.