TÖRE BİTİGİ (İNCELEME-METİN)

Abstract

Türk tarihi içerisinde çok önemli bir konuma sahip olan Kıpçaklar, batıya doğru göçler sonucunda üç kola ayrılmışlardır. Bu kollardan biri Karadeniz'in kuzeyinden Doğu Avrupa'ya doğru göç eden ve Deşt-i Kıpçak diye adlandırılan bölgeye adını veren aynı zamanda adı geçen bölgede yüzyıllarca etkin olan Kıpçaklardır. Bu Kıpçak grubunun bir kısmı göç yolları üzerindeki Ermenilerle yakın ilişkiler kurmuş ve Gregoryanlık mezhebini kabul etmişlerdir. Gregoryanlık mezhebini kabul eden Kıpçakların, Gregoryanlık mezhebinin alfabesi olan Ermeni alfabesiyle yazıya geçirdikleri eserler olmuştur. Bu çalışmamızda Gregoryan Kıpçak Türkçesiyle yazılan Töre Bitigi eserinin Avusturya nüshasının ses ve şekil bilgisini inceledik. Eserden hareketle Gregoryan Kıpçak Türkçesinin ses ve şekil bilgisi özelliklerini gözler önüne sermeye çalıştık. Ayrıca çalışmamızın giriş bölümünde alanın adlandırmasında yaşanan sorunlar üzerine görüşlerimizi belirttik. Anahtar Kelimeler: Kıpçaklar, Gregoryan Kıpçak Türkçesi, Töre Bitigi, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi

Qypchaqs, who have an important position in the history of the Turks, were divided into three branches as a result of the migrations to the West. One of those branches is the Qypchaqs who migrated to Eastern Europe through the north of Black Sea. Those Qypchaqs who gave the name of the region called "Desht-i Qypchaqs" were influential in that region for centuries. A part of this group of Qypchaqs had forged closer ties with Armenians and adopted the Gregorian sect. There are some written work of those Qypchaqs which are in Armenian alphabet which is the alphabet of Gregorian sect. In this study, we analyzed the phonetic and morphology of the Austrian copy of Töre Bitiği which was written in Gregorian-Qypchaq Turkish. Based on the work, we tried to reveal the phonetic and morphology specifications of Gregorian-Qypchaq Turkish language. In addition, in the introduction section we opened our thoughts regarding the problems in the name of the field in the introduction. Keywords: Kipchak, Gregorian Kipchak Turkish, All Over the honor, Phonetics, Morphology