ÖĞRETMENLERİN DİJİTAL OKURYAZARLIK DÜZEYLERİ İLE KİŞİSEL SİBER GÜVENLİĞİ SAĞLAMA DAVRANIŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri ile kişisel siber güvenliği sağlama davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek ve cinsiyet, yaş, mesleki görev süresi, mesleki branş, öğrenim düzeyi, günlük internet kullanım süresi, şahsi bilgisayar olma durumu, sosyal medya hesabı kullanma durumu, internete bağlanılan ortam, internete ulaşılan kaynak türü bağımsız değişkenlerine göre değerlendirmektir. Bu amaçla öğretmenlerin demografik özellikleri ile dijital okuryazarlık düzeyleri ve kişisel siber güvenliği sağlama davranışları analiz edilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin Güneydoğusunda yer alan bir ilçede görev yapan 207 erkek ve 265 kadın olmak üzere 472 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Araştırmada öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeyleri ve kişisel siber güvenliği sağlama davranışları arasındaki ilişkinin pozitif yönde ve orta düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinde ve dijital okuryazarlık ölçeğinin tüm boyutlarında cinsiyet, yaş, mesleki görev süresi, mesleki branş, öğrenim düzeyi, günlük internet kullanım süresi, şahsi bilgisayar olma durumu, sosyal medya hesabı kullanma durumu, internete bağlanılan ortam, internete ulaşılan kaynak türü değişkenlerine göre anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin kişisel siber güvenliği sağlama davranışlarının ise cinsiyet, mesleki görev süresi, öğrenim düzeyi, günlük internet kullanım süresi, şahsi bilgisayar olma durumu, sosyal medya hesabı kullanma durumu, internete bağlanılan ortam, internete ulaşılan kaynak türü değişkenlerinde anlamlı farklılık olduğu görülürken yaş ve mesleki branş değişkeninde kişisel siber güvenliği sağlama ölçeğinin kişisel gizliliği koruma, güvenilmeyenden kaçınma, önlem alma, ödeme bilgilerini koruma ve iz bırakmama boyutlarında anlamlı olarak fark bulunamamıştır.The aim of this study is to examine the relationship between teachers' digital literacy levels and their personal cyber security behaviors and to evaluate them according to the independent variables including gender, age, teaching experience, major, education level, daily internet use, personal computer status, social media account use, internet connection environment, and internet access type. For this purpose, teachers' digital literacy levels and personal cyber security behaviors were analyzed through demographic characteristics. The sample of the study consisted of 472 teachers, 207 male and 265 female teachers, working in a town in the southeast of Turkey in the 2022-2023 academic year. According to the results, it was found that the digital literacy levels of the teachers were at moderate level. In the study, it was observed that the relationship between teachers' digital literacy levels and their personal cyber security behaviors was positive at moderate level. There was a significant difference in the digital literacy levels of the teachers and in all dimensions of the digital literacy scale, according to the variables of gender, age, teaching experience, major, education level, daily internet use, personal computer status, social media account use, internet connection environment, and type of sorce accessed to the internet. While there was a significant difference in the variables of the teachers' personal cyber security provisioning behaviors in terms of gender, teaching experience, education level, daily internet usage, personal computer status, social media account use, internet access environment, type of source accessed to the internet, no significant difference was found in the dimensions of protecting personal privacy, avoiding untrusted, taking precautions, protecting payment information and not leaving a trace in terms of the age and major variables.