PHYSALIS PERUVIANA L. (ALTIN ÇİLEK) MEYVESİ İLE LINUM USITATISSIMUM L. (KETEN) TOHUMU EKSTRAKTLARININ ENDÜSTRİYEL VE TOKSİK ÖZELLİKLİ BAZI KİMYASALLARA KARŞI KORUYUCU ETKİLERİ

Abstract

Bu çalışmada, toluen (T), karbontetraklorür (CCl4), methanol (M) ile oksidatif stres oluşturulmuş Sprague Dawley ırkı erkek sıçanların, karaciğer, böbrek, beyin, kas dokuları ile eritrositlerde lipit peroksidasyon (LPO), indirgenmiş glutatyon (GSH), yağ asidi ve lipofilik vitaminler üzerine altın çilek (AÇ) ve keten tohumu (KT) ekstraktlarının etkisi araştırıldı. Çalışmada sıçanlar kontrol, Toluen, Toluen+AÇ, Toluen+KT, CCl4, CCl4,+AÇ, CCl4,+KT, Methanol, Methanol+AÇ, Methanol+KT olmak üzere 10 gruba ayrıldı. Toluen, CCl4 ve methanol intraperitoneal enjeksiyonla verildi. Enjeksiyondan iki hafta sonra sıçanlara, 2 ay süreyle metanol ve hekzanizopropanol karışımıyla hazırlanan AÇ ve KT ekstraktları intraperitoneal enjeksiyonla verildi. Ayrıca bu süre içerisinde AÇ ve KT toz haline getirilerek sıçanların içme sularına 2g/L düzeyinde ilave edilerek almaları sağlandı. Çalışmanın başlangıcından sonuna kadar sıçanların ağırlıkları haftalık olarak tartıldı. Deney sonunda sıçanlar etik kurallar doğrultusunda dekapite edilerek dokuları alındı ve analize kadar -70 ?C'de korundu. Doku örnekleri homojenize edilerek MDA, GSH, lipofilik vitaminler ile kolesterol ve yağ asidi düzeyleri ölçüldü. Toksik madde uygulanan grupların tümünde LPO düzeyinin kontrol gruplarına göre belirgin bir yükselme gösterdiği, diğer gruplarda ise azaldığı ve GSH seviyesinin azaldığı belirlendi. AÇ ve KT verilen gruplarda LPO düzeyinde azalma, GSH düzeyinde ise yükselme tespit edildi. Toluen ve CCl4 uygulanan sıçanların karaciğer ve beyin dokusundaki palmitik, stearik ve araşidonik asit miktarının kontrol grubuna göre önemli düzeyde azaldığı belirlendi. Karaciğer, böbrek ve beyin dokusunda AÇ ve KT ekstraktı uygulanan gruplardaki palmitik, stearik, oleik, dokosaheksaenoik ve araşidonik asit miktarının kontrol grubuna göre yüksek olduğu saptandı. Toksik madde verilen grupların karaciğer ve beyin dokularında vitamin ve sterol değerlerinde önemli azalmalar saptandı. AÇ ve KT uygulanan grupların dokularındaki vitamin değerleri, toksik madde uygulanan gruplara göre kontrol grubu değerlerine yakın olduğu gözlendi. AÇ ve KT'nin karaciğer, beyin ve böbrek dokularında kolesterol düzeyini azalttığı saptandı. Anahtar Kelimeler: Malondialdehit, Altın çilek, Keten tohumu, Toluen, Karbontetraklorür, Methanol, İndirgenmiş glutatyon, Yağ asidi, Kolesterol, Lipofilik vitaminler.In this study, the effects of goldenberry (AÇ) and flaxseed (KT) extracts on liver, kidney, brain, muscle tissues and erythrocyte of Sprague-Dawley rats' (male) which were oxidative stressed by toluene, carbontetrachloride and methylalcohol on lipid peroxidation (LPO) in reduced glutathione (GSH), fatty acid and lipophilic vitamins were investigated. The study, the rats were divided into 10 groups as Toluene, Toluene+AÇ, Toluene+KT, CCl4, CCl4,+AÇ, CCl4,+KT, Methylalcohol, Methylalcohol+AÇ, Methylalcohol+KT. Toluene, CCl4 and methylalcohol were given by intraperitoneal injection. Two weeks after the injection, AÇ and KT extracts which were prepared with methylalcohol and hexanisopropanol mixture were given by intraperitoneal injection for two months. Meanwhile, during this process, by pulverizing AÇ and KT and adding at 2g/L level to rats' drinking water, they were ensured to get it. From the beginning till the end of the study, weights of the rats were measured weekly. At the end of the experiment, in the light of ethics procedure, the rats were decapitated, their tissues were collected and kept at -70 ?C until analysis. After homogenization of the tissue samples, the levels of MDA, GSH, lipophilic vitamins, cholesterol and fatty acid were measured. It was observed that in all the groups under the application of toxic substance, as to the control groups, LPO level had significant increase; however, it was low in other groups and the level of GSH decreased. In the AÇ and KT groups, lower levels of LPO and higher levels of GSH were detected. It was determined that palmitic, stearic and arachidonic acid level in the liver and brain tissues of rats on which toluen and CCl4 were applied showed a notable decrease as to the control groups. It was detected that the level of palmitic, stearic, oleic, docosahexaenoic and arachidonic acid level in kidney and brain tissues on which goldenberry and flaxseed extracts were applied was detected higher as to the control groups. In the vitamin and cholesterol levels on the liver and brain tissues of the groups to which toxic substance was applied, notable decreases were observed. The vitamin levels in the tissues extracted from the groups that were applied AÇ and KT were observed to be closer to the levels of the control group compared to the toxic substance applied ones. It was found that AÇ and KT decrease the cholesterol level in liver, brain and kidney tissues. Key Words: Malondialdehide, Goldenberry, Flaxseed, Toluene, Methylalcohol, Carbontetrachloride, Glutathione (GSH), Cholesterol, Fatty acid, lipophilic vitamins.