YABANCI DİL AĞIRLIKLI LİSELERDE OKUTULAN İNGİLİZCE DERS KİTABININ ETKİLİ KULLANILABİLMESİ İÇİN TAŞIMASI GEREKEN ÖZELLİKLERE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (ELAZIĞ VE DİYARBAKIR İLLERİ ÖRNEĞİ)

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı, Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan İngilizce ders kitabının ne düzeyde etkili kullanıldığına ilişkin olarak Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde görev yapan İngilizce öğretmenlerinin görüşlerini belirlemektir. Araştırma ile İngilizce öğretmenlerin görüşleri arasında okul türü, kıdem ve cinsiyet değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olup olmadığı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın amacı çerçevesinde şu soruya cevap aranmıştır: Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan İngilizce ders kitabının etkili kullanılabilmesine ilişkin öğretmen görüşleri okul türüne, mesleki kıdemlerine ve cinsiyetlerine göre değişmekte midir?İngilizce ders kitaplarının etkili kullanılabilmesine ilişkin özellikler araştırma içinde yedi bölüme ayrılmıştır. Bunlar, İngilizce ders kitabının sahip olduğu fiziksel özellikler, kitabın içerdiği hedefler, kitaptaki içerik, kitabın okuma ve dinleme becerileri geliştirmesi, kitabın konuşma ve yazma becerileri ile kelime ve gramer öğretimini içermesi, kitabın içerdiği yöntem-teknikler ve kitabın içerdiği değerlendirme türleri şeklinde sıralanmaktadır.Betimsel nitelikli bu araştırma 2009- 2010 eğitim- öğretim yılında, Elazığ ve Diyarbakır illerinde bulunan Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde görev yapan 126 İngilizce öğretmenine uygulanmıştır. Öğretmenlerin okul türüne göre dağılımı şöyledir: Bu öğretmenlerin yüzde 4'ü Fen Liseleri (n=6), yüzde 11'i Anadolu Öğretmen Liseleri (n=14), yüzde 46'sı Anadolu Liseleri (n=56) ve yüzde 38'i Anadolu Teknik- Meslek Liseleri (n=50) öğretmenleridir.Araştırma sonucundaki nicel ve nitel veriler İngilizce ders kitabının etkili kullanılabilmesi için geliştirilen ölçekle elde edilmiştir. Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan ders kitabına yönelik ölçek, araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Bu ölçek, 44 maddeden oluşmaktadır. Ölçekte yer alan maddeler, Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan İngilizce ders kitabının taşıması gereken özelliklere ilişkin olarak öğretmen görüşlerini yoklamaktadır.Araştırma verileri okul türü, mesleki kıdem ve cinsiyet değişkenleri açısından değerlendirilmiştir. Okul türü ve mesleki kıdeme ilişkin yapılan karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi, cinsiyete göre yapılan karşılaştırmalarda ise t-testi kullanılmıştır. Varyans analizi ve t-testi için önce levene testi uygulanmıştır. Öğretmenlerin ilgili maddeye yönelik görüşleri arasında anlamlı farklılığın olup olmadığı yapılan ANOVA testi ile bulunmuştur. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Anlamlı farklılığın bulunması halinde ise, farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için Scheffe testi uygulanmıştır.Araştırmanın sonucunda, Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan İngilizce ders kitabının kısmen yeterli düzeyde ve etkililikte kullanıldığı belirlenmiştir. Okul türü ve kıdem değişkenlerine ilişkin olarak Fen Liselerinde görev yapan öğretmenler ile kıdem yılı daha fazla olan öğretmenler ders kitabını daha etkili bulmuşlardır. Ayrıca cinsiyet değişkenine göre ise erkek öğretmenlerin İngilizce ders kitabını daha verimli buldukları görülmüştür. Elde edilen bu sonuçlar ışığında Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan İngilizce ders kitabının etkililiğini arttırmak için bilim ve teknolojideki son gelişmelere paralel olarak çağdaş yöntem-tekniklerin (CALL, Internet Tabanlı Öğrenme vb.) ders kitabında kullanılması, etkinliklerin bütüncül bir dil anlayışla sunulması, ders kitabının öğrenciyi etkin kılacak araştırma ve proje ödevlerine yönlendirmesi ve dinleme etkinliklerinin uygulanmasına daha fazla ağırlık verilmesi gerektiği gibi öneriler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Ders Kitabı, Yabancı Dil Öğretimi, Yabancı Dil Ağırlıklı Liseler, İngilizce Öğretmenlerinin Görüşleri, ÖğrenmeThe aim of this study is to determine the ideas of English teachers who teach at Foreign Language High Schools on how far the English coursebook has been used effectively. We tried to determine whether there?s a statistically significant difference among the teacher?s views in terms of type school, teaching experience and gender variables. In this direction of the aim of this study, we tried to answer the following question: Do the ideas of the teachers on the effective using of English coursebook used in Foreign Language High Schools change according to their educational degree, gender and type of school they work?Properties of English coursebook to be used effectively are divided into seven parts in the study. These are: physical properties, objectives and content of the coursebook, improvement of reading and writing skills in the coursebook and coursebook?s containing of speaking, writing skills, grammar-vocabulary teaching and kinds of evaluation.This descriptive study was administeredon 126 English teachers who work in Foreign Language High Schools in Elazığ and Diyarbakır cities in 2009-2010 academic year. The distribution of the teachers according to the type of school is like the following: % 4 percent of these teachers work in High Schools of Science (n=6), % 11 percent of them work in Anatolian High Training Schools (n=14), % 46 percent of them work in Anatolian High Schools (n=56) and % 38 percent of them work in Anatolian Technical-Vocational High School (n=50).Research data were obtained by means of a scale developed for the effective usage English coursebook. The scale abaut the English coursebook used in Foreign Language High Schools was developed by researcher. This scale consists of 44 items. The items of scale cover the ideas of English teachers abaut the properties of English coursebook used in Foreign Language High Schools.Research results were evaluated according to type of school, teaching experience and gender variables. In comparision with type of school and teaching experience, one way variance analysis was used and t-test was used to compare the data in terms of gender. In a prior examination, Levene test was used for variance analysis and t-test. In case of a significant difference among the ideas of teachers, ANOVA test was used. Meaningfulness degree was accepted as 0,05. If there is a significant difference, Scheffe test was used to determine among which specific groups the difference was significant.In the result of research, ıt was determined that English coursebook used in Foreign Language High Schools was found to be partly efficient. The teachers who work in High Schools of Science and those who have more teaching experience found the coursebook more efficient. Furthermore, in terms of gender variable, male teachers found the coursebook more effective than female teachers. In the light of these results to make the English coursebook in Foreign Language High Schools more effective,it is offered that modern methods-techniques should be used, activities should be presented in an integrative method, there should be research and project works to make student more active and listening activities should be done much more in the coursebook.Key Words: Coursebook, Foreign Language Teaching, Learning, Foreign Language High Schools, The Ideas of English Teachers.