YENİLENEBİLİR ENERJİNİN EKONOMİ VE KARBON SALINIMI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ VE ÇİN ÖRNEKLERİ ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Abstract

Bu tez çalışması, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri ekonomilerinde yenilenebilir enerji tüketimi, ekonomik büyüme ve karbon emisyonları arasındaki dinamik ilişkileri incelemektedir. 1965–2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak, değişkenlerin durağanlık yapıları analiz edilmiş ve kısa ile uzun dönemli ilişkiler ARDL sınır testi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Çin için yapılan analizler sonucunda, kısa dönemde ekonomik büyümedeki %1'lik artışın yenilenebilir enerji tüketimini yaklaşık %0.02 oranında azalttığı, karbon emisyonlarındaki %1'lik artışın ise %0.12 oranında anlamlı bir artışa yol açtığı belirlenmiştir. Uzun dönemde ise bu etkiler daha güçlü hale gelmekte; %1'lik ekonomik büyüme yenilenebilir enerji tüketimini %0.54 oranında azaltmakta, karbon emisyonlarındaki %1'lik artış ise yenilenebilir enerji tüketimini %2.79 oranında artırmaktadır. Bu bulgular, ekonomik büyümenin kısa vadede yenilenebilir enerjiye olan yönelimi sınırladığını, ancak emisyon artışlarının her iki dönemde de yenilenebilir enerji talebini teşvik ettiğini ortaya koymaktadır. ABD için yapılan analizlerde, uzun dönemde ekonomik büyümenin yenilenebilir enerji tüketimi üzerinde %4.00 oranında negatif etkisi olduğu tespit edilmiştir. CO? emisyonlarının uzun dönemli etkisi istatistiksel olarak anlamlı değildir. Kısa dönemde ise GSYH'deki %1'lik artış, yenilenebilir enerji kullanımını %1.36 oranında azaltmakta; CO? emisyonlarının kısa dönem etkisi de anlamlı bulunmamaktadır. Elde edilen bulgular, her iki ülkenin ekonomik yapıları ve çevre politikaları çerçevesinde yenilenebilir enerjiye geçiş süreçlerinin farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çin'in enerji yapısında karbon yoğun üretim biçimleri hala baskınken, ABD'de daha yapısal ve çeşitlendirilmiş bir enerji dönüşümü söz konusudur. Her iki ülke için de karbon emisyonları ile yenilenebilir enerji politikalarının entegrasyonu, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak açısından kritik bir öneme sahiptir.This thesis investigates the dynamic relationships between renewable energy consumption, economic growth, and carbon emissions in the economies of China and the United States (USA). Using annual data from 1965 to 2023, the stationarity of the variables was tested, and both short- and long-term relationships were analyzed through the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) bounds testing approach. According to the results for China, in the short run, a 1% increase in economic growth leads to a 0.02% decrease in renewable energy consumption, while a 1% increase in carbon emissions causes a 0.12% significant increase in renewable energy use. In the long run, these effects become more pronounced: a 1% increase in economic growth reduces renewable energy consumption by approximately 0.54%, whereas a 1% increase in carbon emissions raises renewable energy consumption by 2.79%. These findings suggest that while economic growth may initially constrain renewable energy use, rising carbon emissions promote awareness and investments in cleaner energy sources in both the short and long term. For the USA, the long-run analysis reveals that a 1% increase in GDP leads to a 4.00% decrease in renewable energy consumption. However, the long-term effect of carbon emissions on renewable energy is statistically insignificant. In the short run, a 1% increase in economic growth results in a 1.36% decline in renewable energy consumption, and again, the effect of carbon emissions is found to be insignificant. These results highlight the structural differences in the energy transition pathways of both countries. While China still relies heavily on carbon-intensive production, the USA exhibits a more diversified and institutionalized energy structure. The integration of carbon emission trends into renewable energy policy remains crucial for achieving long-term sustainability goals in both nations.