İNFLAMATUAR BAĞIRSAK HASTALIĞI OLAN HASTALARDA YAĞLI KARACİĞER HASTALIĞI'NIN SIKLIĞI

Abstract

Bu çalışmada İnflamatuar Barsak Hastalığı (İBH) tanılı hastalarda non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) görülme sıklığının belirlenmesi ve olası risk faktörleri açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla; Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniği'nde inflamatuvar barsak hastalığı nedeniyle takipli 207 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Bu hastaların takiplerdeki boy, kilo ölçümleri, aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), alkalen fosfataz (ALP), gama glutamil transferaz (GGT), bilirübin, açlık kan şekeri (AKŞ), lipid profilleri, üre, kreatinin, insülin düzeyleri ile insülin direnci var olup olmadığı saptandı. NAFLD varlığı ultrasonografi, BT ve MR ile değerlendirildi. Ultrasonografik olarak yağlanmanın derecesi saptandı. Çalışmaya alınan İBH nedeniyle izlenen hastaların 131'i (% 63,30) Ülseratif kolit (ÜK); 76'sı (% 36,70) Crohn hastalığı (CH) tanısı almıştı. İBH'lı hastaların 61'inde (% 29,50) NAFLD saptandı. NAFLD'lı hastaların yaşı, NAFLD olmayan hastalara göre daha yüksekti (p<0,001). Ayrıca NAFLD'lı hastaların tanı yaşları NAFLD'lı olmayanlara göre daha yüksekti (p<0,001). Kilo ve vücut kitle indeksi (VKİ) ölçümleri, NAFLD'lılarda (79 kg-28,12 kg/m2) NAFLD olmayanlara (69,50 kg-24,10 kg/m2) göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek saptandı (p<0,001). Alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı olan İBH'lı hastalarda, olmayan hastalara göre; AKŞ, ALT, GGT, trigliserit düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek, HDL düzeyleri ise daha düşük saptandı (sırasıyla p değerleri: < 0,001; 0,002; <0,001; <0,001; 0,047) İnsülin düzeyleri NAFLD'lılarda daha yüksek saptandı (p<0,001). NAFLD saptanan 61 hastadan metabolik sendroma (MS) ilişkin verilerine ulaşılabilen 51 hastanın, 33'üne (% 60) MS de eşlik ediyordu. Ultrasonografi ile saptanan NAFLD şiddeti ile ÜK veya CH aktivite skorları arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı sıklığı ile hastaların kortikosteroid, azatiopürin, 5-ASA ve anti-TNF kullanımı ve süresi, İBH'nın gastrointestinal sistemdeki tutulum seviyesi ve şekli, geçirilmiş cerrahi öyküsü arasında ilişki saptanmadı. Sonuç olarak; İBH'lı hastalarda metabolik sendrom sıklığı ile NAFLD sıklığı arasında pozitif korelasyon vardı. Kullanılan ilaçlar, geçirilmiş cerrahi öyküsü, hastalığın tutulum tipi ve şiddeti ile anlamlı ilişki saptanmamıştır. Anahtar kelimeler: Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı, inflamatuar barsak hastalığı, ülseratif kolit, crohn hastalığı, metabolik sendrom