SİBER GÜVENLİĞİN POLİTİK, EKONOMİK VE TOPLUMSAL YÖNLERİNİ ANLAMA: AB VE TÜRKİYE ÖZELİNDE KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Abstract

Bu tez, siber güvenliğin politik, ekonomik ve toplumsal boyutlarını hem kuramsal temelleri hem de somut politika metinleri üzerinden inceleyerek karşılaştırmalı bir araştırma ortaya koymaktadır. Çalışma, Avrupa Birliği'nin ENISA 2024 Siber Güvenlik Raporu ile Türkiye'nin Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi (2024–2028) belgelerini içerik analizi, sözcük sıklığı haritalaması, tematik kategorileştirme, duygu analizi ve kavramsal ağ modellemesi yöntemleriyle değerlendirmektedir. Bulgular, Avrupa Birliği'nin çok düzeyli yönetişim, uyumlaştırılmış düzenleyici çerçeveler ve kurumsal kapasite inşasına dayalı, teknokratik ve düzenleme odaklı bir siber güvenlik anlayışı benimsediğini göstermektedir. Buna karşılık Türkiye, siber güvenliği ulusal güvenlik, teknolojik özerklik ve kalkınma öncelikleri ekseninde kavramsallaştıran daha merkezi ve proaktif bir stratejik yaklaşım izlemektedir. Tematik yoğunluk analizi, her iki belgede de güvenlik ve yönetişimin temel temalar olduğunu, ancak AB'nin ekonomi ve düzenleme eksenli bir çerçeveye yöneldiğini; Türkiye'nin ise yerli teknolojik kapasiteyi ve insan kaynağı gelişimini öncelediğini ortaya koymaktadır. Duygu analizi, AB'nin daha temkinli ve yer yer alarmist bir söylem kullandığını; Türkiye'nin ise ulusal ilerleme ve dayanıklılık anlatılarıyla beslenen daha iddialı ve motive edici bir dil benimsediğini göstermektedir. Kavramsal ağ analizi, AB'nin yaklaşımında çok merkezli ve kurumsal yoğunluk taşıyan bir yapıyı, Türkiye'nin yaklaşımında ise güvenlik–teknoloji–dayanıklılık ekseninde merkezileşmiş bir kavramsal çekirdeği ortaya çıkarmaktadır. Genel olarak, bu bulgular, farklı yönetişim modellerinin siber güvenliği nasıl anlamlandırdığını ve stratejik önceliklerini nasıl yapılandırdığını özgün bir biçimde ortaya koyarak literatüre hem kuramsal hem de politika odaklı katkılar sunmaktadır.

This thesis advances a comparative inquiry into the political, economic, and societal dimensions of cybersecurity by examining the phenomenon through both its theoretical underpinnings and concrete policy artefacts. The study evaluates the European Union's ENISA 2024 Cybersecurity Report and Türkiye's National Cybersecurity Strategy (2024–2028) using content analysis, lexical frequency mapping, thematic categorization, sentiment analysis, and conceptual network modelling. The findings demonstrate that the European Union adopts a technocratic and regulation-driven understanding of cybersecurity, grounded in multi-level governance, harmonised regulatory frameworks, and institution-centred capacity building. Türkiye, in contrast, pursues a more centralised and proactive strategic posture, conceptualising cybersecurity primarily through the lenses of national security, technological self-sufficiency, and developmental imperatives. The thematic intensity analysis reveals that while security and governance constitute core themes in both documents, the EU gravitates toward an economy- and regulation-oriented framework, whereas Türkiye foregrounds domestic technological capability and human capital development. The sentiment analysis shows that the EU employs a more cautious, at times alarmist register, while Türkiye adopts an assertive, motivational discourse infused with narratives of national progress and resilience. Conceptual network analysis further uncovers a multi-nodal, institutionally dense structure in the EU's approach, contrasted with a more centralised conceptual core in Türkiye, centred on the triad of security, technology, and resilience. Taken together, these findings contribute original theoretical and policy-oriented insights to the literature by elucidating how divergent governance models construct the meaning of cybersecurity and configure their strategic priorities through distinct thematic, discursive, and conceptual architectures.