SPİNAL ANESTEZİ UYGULANAN HASTALARDA PREOPERATİF ORAL KARBONHİDRAT SOLÜSYONU KULLANIMININ PERİOPERATİF HEMODİNAMİK DEĞİŞİKLİKLER ÜZERİNE ETKİLERİ

Abstract

Bu çalışmada, spinal anestezi altında cerrahi operasyon planlanan hastalarda preoperatif açlık döneminde oral karbonhidrat solüsyonu kullanımının perioperatif hemodinamik değişiklikler üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık. Spinal anestezi altında elektif alt batın veya alt ekstremite operasyonu planlanan, ASA I-II, her iki cinsiyetten ve 20-60 yaş arası hastalar çalışmaya alındılar. Hastalar rastgele karbonhidrat (Grup KH), ringer laktat (Grup RL) veya kontrol (Grup K) olmak üzere üç gruptan birine atandılar. Grup KH'deki hastalara gece yarısı ve anestezi uygulamasından yaklaşık 2-3 saat önce 400 ml olmak üzere toplam 800 ml oral karbonhidrat solüsyonu; Grup RL'deki hastalara gece yarısından itibaren spinal anestezi uygulanıncaya kadar i.v 100 ml/sa RL solüsyonu verildi. Grup K'deki hastalara ise geleneksel açlık protokolü uygulandı. Tüm hastaların non-invaziv sistolik ve diyastolik arteriyel kan basıncı (SKB, DKB) kalp atım hızı (KAH), periferik oksijen satürasyonu (SpO2), elektrokardiografi monitörizasyonu yapıldı. Anestezi uygulamasından önce 10 mL/kg RL solüsyonu i.v. 20-30 dk içerisinde verildi. Spinal anestezi 24 G "Quincke" spinal iğne ile L3-L4 aralığından subaraknoid aralığa 2.5 ml (12.5 mg) %0.5'lik izobarik bupivakain verilerek sağlandı. Hemodinamik değişkenler anestezi uygulamasından önce, lokal anestezik verildikten sonra ilk 30 dk süresince 5 dk arayla, daha sonra da cerrahi operasyon sonlanıncaya kadar 10 dk arayla; girişim bitiminde, postoperatif derlenme odasında 15 dk arayla kaydedildiler. Daha sonra hastalar olası komplikasyonlar açısından postoperatif 24 sa yattıkları klinikte izlendiler ve bu süreç sonunda hastaların memnuniyeti değerlendirildi. Hastaların demografik özellikleri ve aldıkları toplam sıvı miktarları açısından gruplar arasında anlamlı bir fark yoktu. Kalp atım hızlarında, üç grupta da spinal anestezi uygulandıktan yaklaşık 10 dk sonra başlayan ve spinal anestezi uygulanmadan önceki bazal değerlere göre istatistiksel olarak anlamlı düşüşler oldu, ancak bu düşüşler klinik olarak anlamlı değildi. Kalp atım hızı değerleri Grup RL ve Grup K'da operasyon boyunca bazal değerin altında seyrederken, Grup KH'de perioperatif 70. dk'dan sonra bazal değerinde üstünde olacak şekilde arttı. Sistolik ve diyastolik kan basınçlarında, üç grupta da spinal anestezi uygulandıktan yaklaşık 10-20 dk sonra başlayan ve spinal anestezi uygulanmadan önceki bazal değerlere göre istatistiksel olarak anlamlı düşüşler oldu, ancak bu düşüşler klinik olarak anlamlı değildi. Grup K'daki sistolik ve diyastolik kan basınçlarındaki bu düşüşler, Grup KH ve Grup RL'deki düşüşlerden daha belirgin ve uzun süreliydi. Hastalarda komplikasyon olarak baş ağrısı, idrar retansiyonu ve bulantı ve/veya kusmaya rastladık. Ancak bu komplikasyonların görülme oranı açısından üç grup arasında da anlamlı bir fark yoktu. Hastalar kendilerine uygulanan anestezi yönteminden benzer derecede memnun olduklarını dile getirdiler. Sonuç olarak; rejyonel anestezi planlanan hastalarda preoperatif verilen oral karbonhidrat solüsyonu spinal anestezi sonucu gelişen hemodinamik değişiklikleri intavenöz uygulanan ringer laktat solüsyonu ile benzer oranlarda değiştirmekte ve benzer hasta memnuniyetine neden olmaktadır. Preoperatif karbonhidrat solüsyonlarının ayrıca anksiyete, açlık hissi, bulantı ve/veya kusma sıklığı ve insülin direncini azaltıcı, hasta konforunu arttırıcı etkileri göz önüne alındığında spinal anestezi sonucu gelişen hemodinamik değişiklikleri önlemede ringer laktata iyi bir alternatif olabileceği kanısına varıldı. Anahtar Kelimeler: Spinal anestezi, oral karbonhidrat solüsyonu, kan basıncı, kalp atım hızı.