DİŞİ RATLARDA PREOVULATUAR LH SARGE SEKRESYON ÜZERİNE OPİOİDLERİN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Çeşitli nedenlerle ortaya çıkan stresin merkezi sinir sistemi (MSS)'de endojen opioid peptid (EOP)'lerin oranını ve aktivitesini artırdığı ve bu yolla düzensiz bir Luteinizan Hormon (LH) salgısına neden olduğu bilinmektedir. Benzer şekilde atletizm gibi yüksek efor gerektiren işlerle uğraşan sporcularda, P-endorfin düzeylerinde bir artışın olduğu bilinmekte ve bu P-endorfin artışının gonadotropin releasing hormon (GnRH) sekresyonunda azalmaya neden olarak bayan atletlerde görülen amenorenin sebeplerinden birisi olabileceğine inanılmaktadır. MSS'deki hangi opioid reseptörlerinin gonadotropin sekresyonu üzerinde etkili olduğu ise henüz tam olarak anlaşılabilmiş değildir. Bu çalışma, dişi ratlarda LH surge sekresyonunun gerçekleştiği pro-östrus gününün öğleden sonrasında düzenli siklus gösteren Wistar Albino dişi ratlara intraserebroventriküler (icv) yoldan steril serum fizyolojik, mü (u,-), kappa (k-) opioid reseptör agonistleri ya da agonistlerle birlikte bunların antagonistlerini infüze ederek p.- ve k- opioid reseptörlerinin hangilerinin LH surge sekresyonu ve FSH salimim üzerine etkili olduğunu araştırmak amacıyla planlandı. Bu amaçla LH surge sekresyonunun beklendiği pro-östrus öğleden sonrasında kloral hidrat anestezisi altında femoral kanülasyon yapıldıktan sonra, ratlara saat 14.45'de icv yolla u,- ve k- opioid reseptör agonistleri; agonist+antagonist birlikte ya da sadece steril serum fizyolojik infüzyonu yapıldı seri şekilde saat 15.00, 16.00 ve 17.00'da kanlan alınarak plazmalarında RIA ile LH ve Folikül Stümülan Hormon (FSH) düzeylerine bakıldı. u,-agonist olarak morfin, K-agonist olarak U- 50488H, antagonist olarak da sırasıyla naloksan ve MR1452 kullanıldı. lev infîizyon uygulanan tüm gruplarda LH surge sekresyonunun gerçekleşmediği ancak LH düzeylerinin saat 15.00'dan 17.00'ye doğru arttığı görüldü. Aynı saatlerde FSH seviyelerinde ise hafif bir azalma oldu Ancak bu azalma anlamlı değildi.Tüm bunların ışığında LH surge sekresyonunun düzenlenmesinde jı- ve k- opioid reseptörlerinin katkılarının olabileceği düşünüldü. \ı-, k- reseptörlerinin FSH sekresyonuna belirgin katkılarının olmadığı, belki de FSH salımmının LH'dan farklı bir faktör tarafından düzenleniyor olabileceği düşünüldü. Son olarak nöroendokrin çalışmalarda anestezik madde seçiminde ve ilaçların veriliş saatlerinde dikkatli davranılmasınm faydalı olacağı düşünüldü. Anahtar kelimeler: Pro-östrus, LH surge sekresyonu, morfin, naloksan, U-50488H, MR1452.