DÖRT İSİM, BİR KİTAP: MİFTÂHU’N-NÛR VE HAZÂİNÜ’S-SÜRÛR

Abstract

Eski Anadolu Türkçesi döneminde uzmanlık alanı olarak göz hastalıklarını ele alan ve özel olarak bu konuda yazılmış tıp yazmalarının sayısı fazla değildir. Bu yazmalar arasında, yazıldığı dönemde ve sonrasında çokça okunup istinsah edilen Miftâhu’n-Nûr ve Hazâinü’s-Sürûr adlı eser önemli bir yere sahiptir. XV. yüzyılın önemli göz hekimlerinden biri olan Mü’min b. Mukbil Sinobî tarafından yazılan bu eserin bilinen sekiz nüshası mevcuttur. Bu makale kapsamında, bu önemli tıp yazmasının tespit edilen dört yeni nüshası hakkında bilgi verilecek ve bu nüshalar tanıtılmaya çalışılacaktır. Kataloglarda dört farklı isimle (Miftâhu’n-Nûr ve Hazâinü’s-Sürûr, Kit?bu Emr??i’l-?Ayn, Kitâb-ı Kehhâl-nâme-i Nurü’l-Uyûn, Vasiyyetnâme-i Kehhâlin) kaydedilen bu yeni nüshalar değerlendirilirken tıp yazmaları üzerine yapılacak çalışmalarda nüsha tespitinin önemi ve tespit aşamasında dikkat edilecek hususlar üzerinde de durulacaktır.

There are not many medical manuscripts written specifically on this subject that deal with eye diseases as an area of expertise in the Old Anatolian Turkish period. Among these manuscripts, Miftâhu’n-Nûr and Hazâinü’s-Sürûr, which are widely read and retained, have an important place. Written by Mü’min b. Mukbil Sinobî, one of the most important ophthalmologists of the 15th century, there are eight known copies of the work. Within the scope of this article, information will be given about the four new copies of this important medical manuscript and these copies will be tried to be introduced. In addition, the importance of the determination of copies will be mentioned in the studies on medical manuscripts and the issues to be considered during the determination phase will be emphasized.