İnsan serum şilomikron ve VLDL apolipoproteinlerinde bazı terminal karbohidrat zincirlerinin araştırılması

Abstract

Kan lipidleri, lipoproteinler olarak adlandırılan suda çözünür kompleksler halinde taşınırlar. Genel olarak bütün plazma lipoproteinleri , başlıca triaçilgliserol ve kolesteril esterlerinin oluşturduğu hidrofobik bir çekirdek ve bunu çevreleyen, fosfolipid, kolesterol ve apolipoproteinler olarak adlandırılan proteinlerden oluşan amfipatik bir kabuk ile karakterize ortak bir yapısal organizasyonu paylaşırlar. Apolipoproteinler lipoprotein metabolizmasında bazı önemli roller (enzim kofaktörü olarak, dokulardaki lipoprotein reseptörleri ile interaksiyonda ligand olarak) üstlenirler. Bazı apolipoproteinler (apo B, E ve C-III) glikoprotein yapısındadır. Serum glikoproteinlerinin terminal karbohidrat artıklarının bu proteinlerin ilgili reseptörler tarafindan tanınıp alınmasında ve dolaşımdan süratle uzaklaştırılmalarındaki rolleri bilinmektedir. Glikoprotein yapısına sahip apolipoproteinlerde bulunan glikan zincirlerin yapılan, bu yapıların karbohidrat tanıma reseptörlerinin bilinen ligand spesifiteleri ile uyumu ve lipoprotein metabolizmasındaki muhtemel rolleri hakkında çok az bilgi mevcuttur. İnsan serum şilomikron ve VLDL apolipoproteinlerinin bazı terminal karbohidrat zincirleri araştırıldı. Şilomikronlar (1.6x$10^6$g.min) ve VLDL (5.5x$10^7$g.min) insan serumundan Beckman L8-70M ultrasantrifuj ile sabit açılı rotor (70Ti) kullanılarak 12°C'de izole edildi. Şilomikronlan veya VLDL'i içeren üst 1.5 cm'lik fraksiyon toplandı. Buzda soğutulmuş dietileter ile delipidizasyon işleminden sonra apolipoproteinler SDS-PAGE işlemine tabi tutuldu ve müteakiben nitrosellüloz membranlara transfer edildi. Herbiri spesifik karbohidrat zincirlerini tanıyan digoxigenin işaretli lektinler; ( GNA (Galanthus nivalis agglutinin: Mannoza $\\alpha$(1-3) a (1-6) veya $\\alpha$ (1-2) bağla bağlı terminal mannozu tanır.), SNA (Sambucus nigra agglutinin : $\\alpha$ (2-6) bağla galaktoza bağlı terminal sialik asitî tanır.), MAA (Maackia amurensis agglutinin : $\\alpha$ (2-3) bağla galaktoza bağlı terminal sialik asiti tanır.), ve DSA ( Datura stramonium agglutinin: Galß-(1-4)GlcNAc yapısını tanır.) glikoproteinlerin karbohidrat zincirlerinde yaygın olarak bulunan bazı terminal karbohidrat yapılarını araştırmak üzere Western blot membran üzerine immobilize edilmiş apolipoproteinler ile inkübe edildi. Her bir blot yalnız bir digoxigenin işaretli lektin ile muamele edildi, $\\alpha$ (2-6) bağla galaktoza bağlı terminal sialik asit, $\\alpha$ (2-3) bağla galaktoza bağlı terminal sialik asit ve Galß-(1-4)GlcNAc yapısı hem apo B-100'de hem de apo B-48'de tespit edildi. Ancak mannoza $\\alpha$(1-3), $\\alpha$ (1-6) veya $\\alpha$ (1-2) bağla bağlı terminal mannoz yalnızca apo B-100'de bulundu. Apo E'de yalnızca galaktoza a (2-6) bağ ile bağlı sialik asit ,apo C'de ise araştırılan karbobidrat yapılarından hiç biri bulunamadı. Apolipoproteinlerde tespit edilen karbohidrat yapılan ile karbohidrat tanıma sistemlerinin bilinen ligand spesifiteleri karşılaştırıldı ve lipoprotein metabolizmasındaki muhtemel rolleri tartışıldı.