HİPOFİZER YETMEZLİK TANILI HASTALARDASARKOPENİ SIKLIĞININ TESPİTİ ANTROPOMETRİK,METABOLİK, KLİNİK VE LABORATUAR BULGULAR İLEİLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Hipofizer yetmezlik (hipopituitarizm), hipofiz bezinin hormon üretimindeki yetersizlik sonucu ortaya çıkan ve çeşitli endokrin ve metabolik süreçleri etkileyen ciddi bir sağlık problemidir. Hipofiz hormonlarının iskemik nekroz, neoplazm, infiltratif hastalıklar veya genetik mutasyonlar gibi nedenlerle azalması, vücutta kas kütlesi kaybına yol açan sarkopeni gelişimini tetikleyebilir. Sarkopeni, kas kitlesi, gücü ve fonksiyonunda azalmaya yol açarak hastaların fiziksel işlevselliğini ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir durumdur. Bu çalışmada hipofizer yetmezliğin sarkopeni ile olan ilişkisi, kas dokusundaki değişimlerin klinik, laboratuvar ve antropometrik ölçümlerle değerlendirilmesini amaçladık. Bu sayede, hipopituitarizmli hastalarda sarkopeni gelişim riskinin daha iyi anlaşılması ve tedaviye yönelik stratejilerin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Endokrinoloji polikliniğine başvuran ve aktif tedavisi devam eden 30 hasta çalışmaya dahil edildi. 30 kişiden oluşan sağlıklı kontrol grubu rutin check up amacıyla endokrinoloji polikliniğine başvuran ve tıbben herhangi bir hastalık tespit edilmeyen kişilerden oluşturuldu. Elde edilen verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Niteliksel değişkenler n ve % olarak verilmiştir. Sayısal veriler için tanımlayıcı olarak ortalama ve standart sapma değerleri verilmiştir. Niceliksel verilerin normal dağılımı Kolmogrov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Kategorik verilerin birbiriyle ilişkisini incelemek için ki-kare testi kullanılmıştır. Normal dağılım göstermeyen sayısal verilerin kategorik verilerle ilişkisi, ikili bağımlı kategorik veriler için Wilcoxon, ikili bağımsız kategorik veriler için Mann Whitney U testleri kullanılarak incelenmiştir. Normal dağılım göstermeyen verilerin korelasyonu Spearman Korelasyon testi ile değerlendirilmiştir. p<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir. Vaka grubunun vki ,%fat, fat mass anlamlı olarak yüksek olduğu (p=<0,001) görülmüştür. Bone mass ve muscle mass ölçümlerinde ise anlamlı olarak düşük olduğu saptanmıştır (p=<0,001). %Fat değerinin ise yaş ve vki ile pozitif korele olduğu (p=0,001).IGF-1 ve GH ile ise korele olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; hipopituitarizm tanısı olan hastaların yapılan ölçümlerde yaşlada ilişkili olarak ve hastalık süresiylede ilişkili olarak anlamlı kabul edilecek sarkopenileri mevcuttur. Sarkopenin hayat kalitelerini bozduğundan hipofiz yetmezlikli hastalarının hayat kalitelerinde ilerleme kaydetmek için bu antropometrik ölçümlerin takibi önerilir. Anahtar Kelimeler: Hipofizer yetmezlik, hipopituitarizm, sarkopeni, kas kütlesi, antropometrik ölçümler, büyüme hormonu

Pituitary insufficiency (hypopituitarism) is a serious health problem that occurs as a result of the insufficiency of the hormone production of the pituitary gland and various endocrine and metabolic parts. Disruption of pituitary hormones such as ischemic necrosis, neoplasm, infiltrative disease, or altered genetics can trigger the development of sarcopenia, which leads to deterioration in the body. Sarcopenia is a condition that negatively affects patients' physical recovery and quality of life by causing a decrease in muscle mass, strength and function. We aimed to evaluate the relationship of this effective pituitary treatment with sarcopenia and the changes in muscle tissue with clinical, laboratory and anthropometric measurements. In this way, it is aimed to better manage the risk of hypopituitarism and sarcopenia development and to develop treatment-oriented treatment. 30 patients who applied to the endocrinology outpatient clinic and whose active treatment was ongoing were included in the study. The healthy control group, consisting of 30 people, was composed of people who applied to the endocrinology outpatient clinic for routine check-up and were not diagnosed with any medical disease. SPSS 22.0 program was used in the statistical evaluation of the data obtained. Qualitative variables are given as n and %. Mean and standard deviation values are given as descriptive values for numerical data. Normal distribution of quantitative data was evaluated with the Kolmogrov-Smirnov (KS) test. Chi-square test was used to examine the relationship between categorical data. The relationship between non-normally distributed numerical data and categorical data was examined using Wilcoxon tests for binary dependent categorical data and Mann Whitney U tests for binary independent categorical data. The correlation of data that did not show normal distribution was evaluated with the Spearman Correlation test. p < 0.05 was considered significant. It was observed that the case group's BMI, %fat and fat mass were significantly higher (p=<0.001). It was found to be significantly lower in bone mass and muscle mass measurements (p=<0.001). It was determined that the %Fat value was positively correlated with age and BMI (p=0.001). However, it was not correlated with IGF-1 and GH. In conclusion; Patients diagnosed with hypopituitarism have sarcopenia, which can be considered significant in terms of age and disease duration. Since sarcopenia impairs the quality of life, it is recommended to follow up these anthropometric measurements in order to improve the quality of life of pituitary insufficiency patients. Keywords: Hypopituitarism, sarcopenia, muscle mass, anthropometric measurements, growth hormone