İYONKÜRENİN ISIL ÖZELLİKLERİ

Abstract

Bu tezde, iyonkürenin ısıl özellikleri çalışılmıştır. İyonkürenin ana ısı kaynaklan, Güneş'ten gelen morötesi (UV) ışınımların nötr atom ve molekülleri iyonlaştırması, iyonküreyi oluşturan elemanların kendi aralarında çarpışmaları sırasında ortaya çıkan ısı ile bir bölgeden başka bölgeye taşman ısıdır. Maksimum ısı, iyonküredeki oksijen atomunun iyonlaşması sırasında üretilmektedir. İyonlaşma ile ortaya çıkan ısı, yerden itibaren yükseklik arttıkça azalmakta ve F2-bölgesinin tepe yüksekliğinde (hmF2) en büyük değerini almaktadır. Üretilen ısının günlük dağılımı ise, maksimum ısının, saat 15 civarında ve haziran ayında üretildiğini göstermiştir. Elektronlarla, iyonların ve O2, N2, O, H nötr elemanların arasındaki çarpışmalar sonunda ortaya çıkan ısı hesaplanmıştır. Hesaplanan ısının, elektronlar, iyonlar ve nötr parçacıkların yoğunluklarına bağlı olarak, yükseklikle azaldığı tespit edilmiştir. Gündüz saatlerinde ısının arttığı, diğer saatlerde azaldığı görülmüştür. Yoğunluğun düşük olduğu üst iyonkürede, temel ısı kaynağı ısının taşınması olduğu için, ısıl iletkenlik katsayıları hesaplanmıştır. Isıl iletkenlik katsayıları yükseklikle artmakta ve gündüz saat 17 civarında ve haziran ayında en büyük değerlerine ulaşmaktadır. Anahtar Kelimeler: İyonküre, Isı üretimi, Isı kaybı, Isıl iletkenlik.