PORTATİF BİR KLİNİK ANALİZÖRÜN SIĞIRLARDA KAN ÜRE NİTROJEN, PLAZMA KREATİNİN, SODYUM, KLOR, POTASYUM KONSANTRASYONLARINI BELİRLEMEDEKİ GEÇERLİLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Son yıllarda Veteriner Hekimlikte portatif, hastanın hemen yanında çok kısa sürede sonuç veren sistemler kullanılmaktadır. Portatif bir analizör olan i-STAT'ın sığırların kan üre nitrojen, plazma kreatinin, sodyum, klor, potasyum konsantrasyonlarını belirlemedeki geçerliliğinin araştırılmasının amaçlandığı bu çalışmada değişik hastalıklara sahip 98 sığır kullanılmıştır. Kan örnekleri tüm sığırların vena jugularis'lerinden bir kanül aracılığıyla lithium heparin içeren tüplere alınmıştır. Alınan kan numunesinin bir kısmı kan üre nitrojen, plazma kreatinin, sodyum, klor ve potasyum konsantrasyonlarının belirlenmesi için üretici firmanın önerisi doğrultusunda i-STAT'a uygulanmıştır. Elde edilen veriler kaydedilmiştir. Kalan numune derhal santrifüj edilmiştir. Elde edilen plazma örneği bir otoanalizörle kan üre nitrojen, plazma kreatinin, sodyum, klor ve potasyum konsantrasyonlarının belirlenmesi için kullanılmıştır. Elde edilen veriler karşılaştırma için eşli t testine, güvenilirlik için Passing Bablok resgresyon, Bland-Altman analizine ve sensitivite-spesifitenin belirlenmesi için de receiver operating characteristics curve'e tabi tutulmuşlardır. Kreatinin için 2 mg/dL, potasyum için 3,9 mmol/L (hipokalemi) ve 5,8 mmol/L (hiperkalemi) plazma konsantrasyonları eşik değerler olarak kabul edilerek i-STAT'ın spesifitesi (öznellik) ve sensitivitesi (nesnellik) belirlenmiştir. Oto analizör ile ölçülen ortalama kan üre nitrojen, plazma kreatinin konsantrasyonları i-STAT ile ölçülenlerden istatistiki olarak daha düşüktü. i-STAT ve oto analizörün ölçtüğü ortalama sodyum konsantrasyonları arasında istatistiki olarak fark bulunmazken, oto analizör ortalama klor ve potasyum konsantrasyonlarını i-STAT'tan istatistiki olarak yüksek ölçmüştür. i-STAT ile oto analizör arasındaki Konkordans korelasyon katsayısı (r); BUN, kreatinin, potasyum, sodyum ve klor için sırasıyla 0.979, 0.987, 0.970, 0.922 ve 0.866 olarak belirlendi. Ortalama hata (oto analizör - i-STAT konsantrasyonu) BUN, kreatinin, potasyum, sodyum ve klor için sırasıyla 1.03, 0.15, -0.20, -0.16 ve -0.87 olarak tespit edildi. i-STAT eşik kreatinin konsantrasyonunda % 100 sensitivite ve % 91,9 spesifiteye sahipti. i-STAT hipokalemiyi belirlemede % 100 sensitivite ve % 91,94 spesifite; hiperkalemiyi belirlemede de % 100 sensitivite ve % 100 spesifite göstermiştir. i-STAT'ın sığırların plazma kreatinin, sodyum, klor ve potasyum konsantrasyonlarını ölçmede güvenilir bir şekilde kullanılabileceği belirlenmiştir. i-STAT'ın BUN ölçümünde ise anlamlı olarak aşırı tahminde bulunduğu ve özellikle yüksek BUN konsantrasyonlarında hatasının arttığı tespit edilmiştir.In recent years, hand-held analyzers, also known as point-of-care (POC) devices, have been used in veterinary medicine. The i-STAT, a POC device, has been used extensively in bovine medicine. The purpose of this study was to determine the validity of the i-STAT in assessment of blood urea nitrogen (BUN), creatitine, sodium, chloride, and potassium concentrations using plasma blood urea nitrogen, creatitine, sodium, chloride, and potassium measured by a conventional auto-analyzer. Ninety eight cattle with various diseases were used in this study. Blood samples were collected from the jugular vein of all cattle into vacutainers including lithium heparin. A portion of blood samples was used for immediate determination of BUN, creatitine, sodium, chloride, and potassium concentrations using the i-STAT. The remaining blood was immediately centrifuged to harvest plasma. Plasma BUN, creatitine, sodium, chloride, and potassium concentrations were measured by an auto-analyzer. The i-STAT and auto-analyzer were calibrated and used in accordance with their manufacturers' specifications. Blood and plasma electrolyte data were subjected to student t-test for comparison, the Passing-Bablok regression and the Bland-Altman plot for reliability, and receiver operating characteristics curves for sensitivity (Se) and specificity (Sp). The receiver operating characteristics (ROC) curves were developed at the cut-off plasma creatinine > 2mg/dL and plasma potassium concentrations of <3.9 mmol/L (hypokalemia) and >5.8 mmol/L (hyperkalemia); to determine sensitivity (Se) and specificity (Sp) of the i-STAT. BUN and plasma creatitine concentrations were lower than their concentrations in blood. Plasma concentrations of potassium (4.39 vs. 4.2 mmol/L; P < 0.0001) and chloride (100.30 vs. 99.4 mmol/L; P < 0.04) were greater than their concentrations in blood. Plasma and blood sodium concentrations were similar (136.95 vs. 136.8 mmol/L). The i-STAT results were highly correlated with the auto-analyzer results (r= 0.979, 0.987, 0.970, 0.922, and 0.866 for BUN, creatinine, potassium sodium and chloride, respectively). The mean bias (blood concentration - plasma concentration) was 1.03 for BUN, 0.15 for creatinine, -0.20 for potassium, -0.16 for sodium, and -0.87 for chloride. The i-STAT had 100% Se and 91.9 % Sp for assessing creatinine. The i-STAT showed 100 % Se and 91.94 Sp to detect hypokalemia and 100 % Se and 100 % Sp to detect hyperkalemia. The i-STAT yielded results that were in agreement with the auto-analyzer, with negligible biases in measurement of plasma creatinine, potassium, sodium, and chloride concentrations. The i-STAT overestimated BUN concentration and had constant and proportional biases.