FİBROMİYALJİ SENDROMU OLAN HASTALARDA KEMİK YAPIM VE YIKIM MARKERLARI VE OSTEOPOROZ İLE İLİŞKİSİ

Abstract

Bu çalışmanın amacı FMS'li hastalarda ve kontrol grubu olan bel ağrılı hastalarda osteoporoz ile ilişkili parametrelerinin hastalığın klinik muayene, fonksiyonel ve emosyonel değerlendirme parametreleri ile ilişkisinin saptanması ve dolayısı ile FMS hastalarında OP'un hastalık şiddetine ve yaşam kalitesine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya bel ağrısı nedeni ile gelen prenemopozal hastaların değerlendirilmesi sonucu fibromiyalji sendromu (FMS) tanısı alan 50 FMS'li hasta ve dejeneratif bel ağrısı tanısı alan 50 kontrol hastası alındı. Çalışmaya alınan tüm hastalardan tam kan sayımı, kan sedimentasyon değerleri, serum CRP, RF, ALT, AST, ALP, CK, kalsiyum, fosfor, magnezyum, parathormon, D vitamini, TSH değerlerine, kemik yapım markerları (OSTAZ (Kemik Alkalen Fosfataz), Osteokalsin) ile kemik yıkım markerları (Hidroksi prolin (OH-Pro), Tip I kollagen karboksi terminal çapraz bağ telopeptidi ?-CTX (Crosslapss)) değerlerine, lomber ve kalça DEXA değerlerine bakıldı. Tüm hastalara basınç algometrisi ve dijital muayene ile hassas nokta değerlendirmesi yapıldı. Hastaların fonksiyonel, emosyonel ve genel sağlık değerlendirmeleri için fibromiyalji etki anketi (FEA), hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HAD). yorgunluk ciddiyet skalası (YCS), modifiye yorgunluk etki skalası (MYES) ve nottingham sağlık profili (NSP) , Oswestry skalası ve Qualeffo-41 anketi uygulandı. Fibromiyalji sendromu grubunda FEA, HAD. YCS, MYES ve NSP, oswestry skalası ve qualeffo-41 skorları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. (p<0.05) Fibromiyalji sendromu grubunda OSTAZ, osteokalsin, hidroksiprolin ve CTX değerlerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. (p>0.05). FMS grubununda DEXA ölçüm değerleri (BMD ve T skor) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu. (p<0.05) D vitamini ve CTX değerleri ile MYES, FEA, doktorun global VAS değerlendirmesi hastanın global VAS değerlendirmesi, Parathormon, Oswestry, Qualeffo-41 değerleri arasında korelasyon saptandı. (p<0.05) Çalışmaya alınan hastalar arasından FMS grubundaki hastaların osteoporoza daha yatkın oldukları görüldü ve bunun nedeninin ise FMS hastalarının daha kötü fonksiyonel, emosyonel ve genel sağlık profiline sahip olmalarının etkili olduğu düşünüldü. Bu hastalarda osteoporoz önemli bir morbidite nedenidir ve göz ardı edilmemelidir. Anahtar kelimeler: Fibromiyalji Sendromu, Osteoporoz, Premenopozal, Kemik dansitometresi