ELEŞTİREL DÜŞÜNME BECERİSİ KAZANDIRMASI BAĞLAMINDA HAMDULLAH KÖSEOĞLU'NUN ÇOCUK ROMANLARININ İNCELENMESİ

Abstract

Düşünme; belirli bir amaca yönelik olarak gerçekleştirilen, bireyi bir yargıya varmaya, bir sonuca ulaşmaya yönelten eylemdir. Eleştirel düşünme; analiz etme, değerlendirme, problem çözme ve karar verme gibi becerilerin işe koşulduğu üst düzey bir düşünme becerisidir. Eleştirel düşünme, olaylara ve durumlara sorgulayıcı bakış açısıyla bakabilmektir. Eleştirel düşünme, 21. yüzyıl becerileri arasında yer almaktadır. Dolayısıyla eleştirel düşünebilen bireyler yetiştirilmesi günümüz toplumunun vazgeçilmez gereksinimleri arasındadır. Eleştirel düşünme; öğrenilebilen, yaşam süresi içerisinde geliştirilebilen bir yetidir. Eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesinde, zihinsel süreçlerin harekete geçirilmesinde etkili olan birçok faktör vardır. Ancak bu faktörler içerisinde kitap okumak çok önemli bir yere sahiptir. Eleştirel düşünme unsurları bakımından zengin bir içeriğe sahip olan edebî eserler; bireylerin eleştirel düşünebilmesine, olaylara ve durumlara farklı açılardan bakabilmesine ve ufuklarının genişleyebilmesine olanak tanımaktadır. Dolayısıyla nitelikli çocuk kitapları, eleştirel düşünme yetisini edindirme ve geliştirme bakımından oldukça değerlidir. Bu sebeple bireylere eleştirel düşünme becerisi kazandırılabilmesi için seçilen eserlere dikkat edilmesi, çocukların dil ve düşünme becerilerini geliştirmeye yardımcı olan, çocuk dünyasını ve duyarlılığını göz önünde bulunduran, yetkin çocuk edebiyatı yazar ve eserlerinin tercih edilmesi gerekmektedir. Tarama modelinde betimsel bir yaklaşımın benimsendiği bu araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma materyali olarak Hamdullah Köseoğlu'nun "Kardelen", "Bir Yıldız Geçiyor", "Yayla Çiçeği", "Gülşen'in Öyküsü" ve "Uçurum Kent" romanları seçilmiştir. Çalışmada Hamdullah Köseoğlu'nun çocuklar için kaleme aldığı beş romanı çocuklara eleştirel düşünme becerisi kazandırması bağlamında incelenmiştir. Söz konusu kitapların, eleştirel düşünme unsurlarını sunması yönünden uygun olduğu, okurları eleştirel düşünmeye teşvik ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Thinking; It is an action that is carried out for a specific purpose, which leads the individual to make a judgment and reach a conclusion. critical thinking; It is a high-level thinking skill in which skills such as analysis, evaluation, problem solving and decision making are used. Critical thinking is the ability to look at events and situations from a questioning point of view. Critical thinking is among the 21st century skills. Therefore, raising individuals who can think critically is among the indispensable requirements of today's society. Critical thinking is a ability that can be learned and improved over life expectancy. There are elements that promote critical thinking and improve mentally. However, reading a book has a very important place among these factors. literary works that have a comprehensive content in the context of critical thinking ability, allow individuals to think critically, look at events and situations from different angles, and expand their horizons. In this context, qualified children's books are very valuable in terms of acquiring and developing critical thinking skills. For this reason, in order for individuals to gain critical thinking skills, care should be taken to select carefully prepared works and to choose competent children's literature writers and works that help develop children's language and thinking skills, consider the world of children and their sensitivity. In this research, in which a descriptive approach was adopted in the scanning model, the document analysis method was used. As the study material, Hamdullah Köseoğlu's novels "Kardelen", "Bir Yıldız Geçiyor", "Yayla Çiçeği", "Gülşen'in Öyküsü" and "Uçurum Kent" were chosen. In the study, five novels written by Hamdullah Köseoğlu for children were examined in the context of helping children gain critical thinking skills. It has been concluded that the books in question are suitable in terms of presenting critical thinking elements and encourage readers to think critically.