Yarış atlarının antrenman öncesi ve sonrası bazı biyokimyasal ve oksidatif stres parametrelerinin değerlendirilmesi

Abstract

Yarış atları, oksidatif stres ve biyokimyasal parametrelerdeki değişikliklere oldukça duyarlıdır. Bu çalışma, İngiliz yarış atlarında 15 dakika ısınma ve 800 metre galoptan oluşan antrenman protokolünün, bazı biyokimyasal parametreler ve oksidatif stres düzeyleri üzerindeki akut etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada yaşları 3 ile 5 arasında değişen, eğitimli ve sağlıklı toplam 16 İngiliz yarış atı (8 erkek, 8 dişi) kullanılmıştır. Kan örnekleri, antrenmandan 30 dakika önce ve antrenmandan 30 dakika sonra olmak üzere iki kez juguler venden alınmıştır. Çalışma kapsamında kas hasarı belirteçleri aspartat aminotransferaz (AST), laktat dehidrogenaz (LDH), kreatin kinaz (CK), oksidatif stres parametresi malondialdehit (MDA) ve antioksidan savunma sistemini değerlendirmek için glutatyon (GSH) ve glutatyon peroksidaz (GSH-Px) düzeyleri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, antrenman sonrası serum AST, LDH ve CK düzeylerinde antrenman öncesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı artışlar kaydedilmiştir (p < 0,01, p < 0,01 ve p < 0,05). Oksidatif stresin bir göstergesi olan plazma MDA düzeylerinde bir artış gözlense de, bu değişim istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Diğer taraftan, antioksidan savunma kapasitesini temsil eden GSH düzeylerinde ve GSH-Px aktivitelerinde istatistiksel olarak çok anlamlı azalmalar tespit edilmiştir (p < 0,001). Sonuç olarak, 800 metre galop antrenmanının yarış atlarında kas enzim (AST, LDH ve CK) aktivitelerini artırdığı ve antioksidan rezervlerin (GSH ve GSH-Px) yoğun bir şekilde tüketilmesine yol açtığı saptanmıştır. GSH sistemindeki bu belirgin azalmaya rağmen MDA düzeyindeki artışın sınırlı kalması, atların sahip olduğu endojen antioksidan savunma mekanizmalarının lipid peroksidasyonunu engellemede ve hücresel homeostaziyi korumada başarılı olduğunu göstermektedir. Bulgular, uygulanan antrenman şiddetinin atların fizyolojik tolerans sınırları içerisinde kaldığını ve organizmanın oksidatif stresle etkili bir şekilde mücadele ettiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, yüksek performanslı atlarda kas sağlığının ve sürdürülebilir atletik kondisyonun korunması adına farklı antioksidan takviyelerinin araştırıldığı daha kapsamlı çalışmalar yapılabileceği kanısına varılmıştır.Racehorses are highly sensitive to oxidative stress and changes in biochemical parameters. This study aimed to determine the acute effects of a training protocol consisting of a 15-minute warm-up and an 800-meter gallop on certain biochemical parameters and oxidative stress levels in English racehorses. A total of 16 trained and healthy English racehorses (8 male, 8 female), aged between 3 and 5 years, were used in the study. Blood samples were taken twice from the jugular vein, 30 minutes before and 30 minutes after training. Muscle damage markers (AST, LDH, CK), oxidative stress parameter (MDA), and GSH and GSH-Px levels were analyzed to assess the antioxidant defense system. According to the findings, statistically significant increases were recorded in serum AST, LDH, and CK levels after training compared to pre-training levels (p < 0,01, p < 0,01 ve p < 0,05). Although a increase was observed in plasma MDA levels, an indicator of oxidative stress, this change was not statistically significant (p>0,05). On the other hand, statistically significant decreases in GSH levels and in GSH-Px activities, representing antioxidant defense capacity, were detected (p < 0.001). In conclusion, it was determined that 800-meter gallop training increased muscle enzyme (AST, LDH, CK) activities in racehorses and led to the intensive depletion of antioxidant reserves (GSH and GSH-Px). Despite this significant decrease in the GSH system, the limited increase in MDA levels shows that the endogenous antioxidant defense mechanisms of horses are successful in preventing lipid peroxidation and maintaining cellular homeostasis. The findings reveal that the applied training intensity remained within the physiological tolerance limits of the horses and that the organism effectively combated oxidative stress. However, it was concluded that more comprehensive studies could be conducted to investigate different antioxidant supplements for maintaining muscle health and sustainable athletic condition in high-performance horses.