HOMOJEN OLMAYAN POİSSON SÜRECİ İLE BİR BANKAYA AİT ATM MAKİNASININ GÜVENİLİRLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

Abstract

Günümüz sistemlerinin karmaşıklığı sistemlerin güvenilirliğinin önemini arttırmıştır. Gelişen ve dönüşen dünya teknoloji ile birlikte insanoğlu kendi imal ettiği araç gereçlerin, uygun çalışması ve kontrol edilebilir olması güvenilirlik konusunu önemli bir hale getirmiştir. Bu tez çalışmasında birinci bölümde güvenirlilik kavramı, güvenirlilik fonksiyonu, sistem güvenirliliği ve güvenirlilik analizi hakkında tanımlar yapılmış ve bu kavramlar hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde poisson dağılımı, homojen olmayan poisson süreci ve maksimum olabilirlik tahmini hakkında bilgiler verilmiş ve modelleme yapılmıştır. Üçüncü aşamada ise uygulama için bir bankaya ait bir ATM makinesinin güvenirliliğini test etmek için 2019 yılına ait 70 adet veri için arızalar arası süreler (AAS) hesaplanmıştır. Yine bu veriler kullanılarak trend analizi, kuvvet yasası modelinin uygulaması, beklenen arıza sayısı, bir sonraki arıza süresinin tahmin edilmesi, çeşitli zaman aralıkları için güvenilirlik hesabı gibi bazı hesaplamalar yapılmıştır. Yapılan bu hesaplamalar neticesinde uygulama için seçilen modelin yeterli bir modelleme olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Güvenilirlik, Maksimum Olabilirlik Yöntemi, Sistemler, Homojen Olmayan Poisson Süreci, Kuvvet Yasası Modeli

The complexity of today's systems has increased the importance of systems reliability. Along with the developing and transforming world technology, human beings have made the reliability issue important for the proper operation and controllability of the tools manufactured by them. In this thesis, in the first part, definitions about reliability concept, reliability function, system reliability and reliability analysis have been made and information about these concepts has been given. In the second part, information about poisson distribution, inhomogeneous poisson process and maximum likelihood estimation are given and modeling is done. In the third stage, to test the reliability of an ATM machine belonging to a bank for implementation, the time between failures (AAS) was calculated for 70 data of 2019. Again, using these data, some calculations were made such as trend analysis, application of the force law model, expected number of failures, estimation of the next failure time, and reliability calculation for various time intervals. As a result of these calculations, it is concluded that the model chosen for the application is sufficient modeling Keywords: Reliability, Maximum Likelihood Method, Systems, Inhomogeneous Poisson Process, Force Law Model