NİJERYA VE TÜRK BASININDA KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN TEMSİLİ

Abstract

Gerek fiziksel gerekse psikolojik ya da sözel kadına yönelik şiddet artık küresel bir sorun haline gelmiştir. Şiddetin yaygınlaşmasına sebep olan etmenlere bakıldığında ataerkil tahakkümü içeresinde yetiştirilen cinsiyetçi söylemin başlıca neden olduğu görülmektedir. Bununla birlikte toplumsal, siyasi ve ekonomik yapıların en etkili aktörlerin erkekler olduğu görülürken, kadınların ikincilleştirildiği, eril şiddete maruz kaldığı görülmektedir. Yazılı ve görsel medya ise şiddeti magazinleştirerek konunun önemini yok saymakta, sıradanlaştırarak meşrulaştırmaktadır. Dolayısıyla kadına şiddet meselesini söylem analizi çerçevesinde incelemek önemlidir. Özellikle van Dijk'in söylem çözümlemesi yöntemiyle, Nijerya ve Türk basınında kadına şiddetin nasıl haberleştirildiği karşılaştırarak tüm boyutlarıyla ortaya koymak bu çalışmanın temel problemi oluşturmaktadır. Bu bağlamda Türk basınında görüşleri birbirinden farklı 4 gazete: Sözcü, Sabah, Hürriyet ve Bianet incelenirken, Nijerya basınından yine birbirden görüş olarak farklı olan Vanguard, This Day, Premium Times ve The Punch gazeteleri incelenmiştir. Söz konusu gazetelerin her birinden 2016 ila 2020 yılları arasında yer alan 5 haber toplam 40 tane haber incelenmiştir. İnceleme sonucu iki basının da kadına şiddet olayını ticaret haline getirerek sattığı görülmüştür. Türk basınında magazinsel anlatım tarzıyla tiraj hedeflenirken, Nijerya gazeteleri belli kitlesine edebi anlatım ağırlıklı haber metinleri sattığı tespit edilmiştir. İki taraftan da incelenen 8 gazeteler arasında kadına yönelik şiddet konusunda olumlu adımlar attan yalnızca 3 gazete olduğu tespit edilmiştir: Sözcü, Bianet ve Premium Times. Bu üç gazete kendi bünyelerinde ürettiği "karşıt ideoloji" ile kadına şiddet konusunda ilerlerken, diğer gazetelerin iktidar ve egemen yapının belirlediği bir çizgi üzerinde yürüdüğü tespit edilmiştir. Anahtar sözcük: Kadına yönelik şiddet, Eleştirel söylem analizi, van Dijk, ataerkil, tahakküm, temsilViolence against women, be it physical, psychological or verbal, has now become a global problem. Looking at the factors that cause the spread of violence, the sexist discourse caltivated within the patriarchal domination is discovered to be the main reason. While men are holding the most influencial position in political, economic and social stractures, women found themselves subordinated and exposed to masculine violence. On the other hand both press and visual media tend to tablodize the issue which as a result diminishes its importantance while making it more ordinary. Thus, analyzing the issue within the framework of discourse analysis is important. Using van Dijk's Critical discourse, this research aim to discover how violence against women is reported in the press by doing a thorough comparison of the Turkish and the Nigerian press. In this context, 4 newspapers with different views in the Turkish press: Sözcü, Sabah, Hürriyet and Bianet were analysed. Likewise 4 other newspapers with different views from the Nigerian press: Vanguard, This Day, Premium Times and the Punch were analysed. Thus, 5 news articles from each of the mentioned newspapers between 2016 and 2020, a total of 40 news were analyzed. As a result, it was discovered that both the Turkish and Nigerian press has made the issue of violence against women a business. While Turkish press focuses on tabloid narrative, Nigerian press focus more on literary elequence to entertain certain group of people. Among the 8 newspapers analyzed from both sides, it was determined that only 3 newspapers took positive steps on the issue: Sözcü, Bianet and Premium Times. While these 3 papers followed an"opposite ideology" they produced within their own structure, the others were walking on a line containing footprint of the dominant structure. Keywords: Voilence against women, discourse analysis, van Dijk, patriarchy, domination, representation