ALT EKSTREMİTE İSKEMİ-REPERFÜZYON MODELİNDE TİCAGRELOR'UN İSKELET KASI VİABİLİTESİ VE ADMA, MDA, GSH SEVİYELERİNE ETKİLERİ

Abstract

İskemi-Reperfüzyon (I-R) hasarının önlenmesi amacıyla birçok ajan deneysel çalışmalarda başarılı sonuçlar alsa da bunların pek azı klinik olarak kullanıma girmiştir. Bu çalışmada deneysel alt extremite iskemi-reperfüzyon hasarında, yeni bir antiplatelet ajan olan ticagrelorun kan ADMA, MDA ve GSH düzeylerine ve iskelet kası viabilitesine etkileri incelenmiştir. Çalışmada, 8-10 haftalık 250±20 gram ağırlığında Sprague Dawley cinsi 21 adet erkek rat kullanıldı. Kontrol grubuna (n=7) herhangi bir işlem uygulanmazken, iskemi-reperfüzyon (I-R) grubu (n=7) ve ticagrelor grubuna (n=7) alt extremite iskemisi oluşturmak amacı ile cerrahi yöntemle infrarenal abdominal aorta (İAA) klemp konarak 2 saat iskemi, klemp kaldırılarak 2 saat süre ile reperfüzyon uygulandı. Reperfüzyonun sonunda ratlar sakrifiye edilerek soleus kasları eksize edilip kas dokusu örnekleri ve kan örnekleri alındı. Doku örneklerinde histopatolojik inceleme, kan ve kas dokuda ADMA, MDA, GSH düzeyleri çalışıldı. Tüm gruplarda reperfüzyon süresinin ardından, histopatolojik incelemeler için soleus kası örnekleri alındı. Histopatolojik incelemede, dokular hematoksilen-eosin boyasıyla boyanıp ışık mikroskobunda değerlendirildi. Belirlenen parametreler için histopatolojik skorlamalar yapıldı. Sonuçlar, istatistiksel olarak değerlendirildiğinde; çizgilenme kaybı, kas liflerinde ayrılma ve ödem bakımından kontrol grubuna göre iskemi-reperfüzyon grubu ve ticagrelor gruplarında belirgin derecede artış olduğu saptandı. Ancak bu artışların iskemi-reperfüzyon öncesi ticagrelor uygulanan ratlarda, ticagrelor uygulanmayan gruba göre anlamlı derecede azalmış olduğu saptandı. Biyokimyasal ölçüm sonuçları ile yapılan istatistiksel analizde gruplara ait kan ve kas doku ADMA ve MDA düzeylerinin benzer şekilde I-R grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde arttığı görüldü. Ticagrelor uygulanan grupta ise bu artış daha azdı. Kontrol grubuna göre ticagrelor grubunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu. Kan GSH düzeylerinde artış I-R grubunda, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlıydı. Ticagrelor grubunda kan GSH düzeylerinde artış benzer şekilde kontrol grubuna göre anlamlıydı. I-R grubuna göre ise ticagrelor grubunda anlamlı düzeyde azalmıştı. Kas dokusu GSH düzeylerinde artış I-R grubunda, kontrol grubuna göre anlamlıydı. Ticagrelor grubunda ise I-R grubuna göre anlamlı bir düşüş olup kontrol grubuna göre artış anlamsızdı. Sonuç olarak yaptığımız bu çalışmada yeni bir antiplatelet ajan olan ticagrelorun alt ekstremite iskemi-reperfüzyon hasarında oksidan düzeyini ve iskelet kası hasarını azalttığına dair veriler elde edilmiştir. Ancak iskemi-reperfüzyon hasarına karşı koruyucu etkilerin hangi mekanizmalar aracılığı ile oluştuğunu ayrıntılı olarak aydınlatabilmek için yeni ve daha kapsamlı deneysel çalışmalara gereksinim olduğu düşünülmektedir. Bu konuda yapılacak daha geniş ölçekli çalışmaların sonuçları bizim çalışmamızı destekler ise, günlük klinik kullanımda çok önemli fayda sağlayabileceği, morbidite ve mortaliteyi azaltabileceği, hastane yatış sürelerini kısaltabileceği ve ülke ekonomisine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: İskemi-Reperfüzyon Hasarı, ADMA, MDA, GSH, TicagrelorAlthough successful results were obtained in various experimental studies aiming to prevent Ischemia-Reperfusion (I-R) damage, very few of them came into use clinically. In this study related with experimental lower extremity ischemia-reperfusion damage, the effects of ticagrelon, which is a new antiplatelet agent, on blood ADMA, MDA, GSH levels and skeleton muscle viability were examined. In the study, 21 male rats aged 8-10 weeks and with a weight of 250±20 gr were used. While no operation was performed on control group (n=7) infrarenal abdominal aorta (IAA) clamp was placed to ischemia-reperfusion (I-R) group (n=7) and ticagrelor group (n=7) and ischemia was applied for 2 hours and reperfusion was applied by 2 hours after removal of clamp. At the end of reperfusion, rats were sacrificed and then their soleus muscles were excised and muscle and blood tissue samples were taken. Histopathological examination was applied to tissue samples and ADMA, MDA, GSH levels were examined on blood samples. After reperfusion period on all groups, soleus muscle samples were taken for histopathological examinations. In histopathological examination, hematoxylin-eosin staining was applied to tissues and were evaluated by light microscope. Histopathological scoring was applied for determined parameters. When results were statistically evaluated, significant increase was detected in ischemia-reperfusion group compared to control group in terms of deviling loss, separation in muscle fibers and edema. However it was also determined that these increases significantly decreased in samples to which ticagrelor was applied prior to ischemia-reperfusion compared to the group to which ticagrelor was not applied. In the statistical analysis made with biochemical measurement results it was determined that the blood and muscle tissue ADMA and MDA levels significantly increased in I-R group compared to control group. This increase was less in the group to which ticagrelor was applied. There was no statistically significant difference in the ticagrelor group compared to control group. The increase in blood GSH levels was statistically significant in I-R group compared to control group. The increase in blood GSH levels was similarly statistically significant in ticagrelor group compared to control group. On the other hand significant decrease was observed in ticagrelor group compared to I-R group. The GSH level increase in muscle tissues was significant in I-R group compared to control group. In ticagrelor group the decrease was significant compared to I-R group while the increase was not significant compared to control group. As a result, in this study data was obtained that ticagrelor, which is a new antiplatelet agent, decreases oxidant level and skeleton muscle damage in lower extremity ischemia-reperfusion damage. However in order to enlighten through which mechanisms the protective effects were formed, requirement for new and more detailed experimental studies is considered. If the results of the larger scaled studies that will be made about this subject support our study, it is considered that it will provide very important benefit in daily clinical usage, decrease mortality and morbidity, shorten hospital stay periods and provide contribution to country economy. Key words: Ischemia-Reperfusion injury, ADMA, MDA, GSH, Ticagrelor