KUTADGU BİLİG'DE SORU CÜMLELERİ

Abstract

Varlığını sürdürmek isteyen bir toplum atalarına, geçmişine sahip çıkmalı, onların tecrübelerinden ders çıkarmalıdır. Geçmişine sahip çıkmayan toplum zamanla milli benliğini kaybedebilir. Tarihselliğini kavrayan bireyler sözlü ve yazılı kültür değerlerinin kaybolmasından endişe duyar ve onu gelecek nesillere aktarmak için üzerine düşen vazifeyi yerine getirir. Kutadgu Bilig Karahanlı dönemi dil ve kültürünü yansıtan en geniş kapsamlı eserdir. Türk dil ve kültür dünyasının en seçkin eserlerinden biri olan Kutadgu Bilig gerek bu bilim dalında gerekse diğer alanlarda sayısız çalışmaya konu olmuştur. Kutadgu Bilig üzerine yapılan çalışmalar Türk Dilinin yapısını, sistemini, gücünü ortaya koymak açısından çok önemlidir. Kutadgu Bilig, içerdiği bilgiler ve dil özellikleriyle Türklük bilgisi için önemli bir kaynak niteliğindedir. Türkçe anlam yönünden dünyanın en zengin dillerinden biridir. Bu zenginlik kendini soru cümlelerinde de göstermektedir. Soru cümleleri detaylı incelendiğinde soru anlamlarının ötesinde çok farklı anlamlar taşımaktadır. Kutadgu Bilig de anlam yönünden çok zengin bir anlatıma sahiptir. Kutadgu Bilig'deki soru cümlelerini çözümlemek bu derin anlatımı ortaya çıkarmaya ve eseri daha iyi anlamlandırmamıza katkıda bulunacaktır. Yüksek lisans çalışmamızdaki amacımız Kutadgu Bilig'de yer alan soru cümlelerini tespit etmek ve bunları yapı ve işlev bakımından sınıflara ayırıp detaylı bir şekilde incelemektir. Reşit Rahmeti Arat'ın Kutadgu Bilig adlı kitabı'nın metin ve çeviri kısmı baştan sona okuma yöntemi ile taranarak soru olarak kabul edilen cümleler teker teker belirlenmiştir. Tespit edilen soru cümleleri beyit numaraları ve Türkiye Türkçesine aktarılmış hali ile birlikte verilmiştir. Tespit edilen soru cümleleri yapısal ve işlevsel açıdan detaylı bir şekilde ele alınmıştır.A society that wants to continue its existence must protect its ancestors and its past, and learn from their experiences. A society that does not protect its past may lose its national identity over time. Individuals who grasp its historicity are concerned about the loss of oral and written cultural values and fulfill their duty to pass it on to future generations. Kutadgu Bilig is the most comprehensive work that reflects the language and culture of the Karakhanid period. Kutadgu Bilig, one of the most distinguished works of the Turkish language and culture world, has been the subject of numerous studies both in this branch of science and in other fields. Studies on Kutadgu Bilig are very important in terms of revealing the structure, system and power of the Turkish Language. Kutadgu Bilig is an important source for knowledge of Turkishness with its information and language features. Turkish is one of the richest languages in the world in terms of meaning. This richness also shows itself in the question sentences. When the interrogative sentences are examined in detail, they have very different meanings beyond their interrogative meanings. Kutadgu Bilig also has a very rich narrative in terms of meaning. Analyzing the interrogative sentences in Kutadgu Bilig will contribute to revealing this deep expression and to better understand the work. Our aim in our master's study is to identify the question sentences in Kutadgu Bilig and to classify them in terms of structure and function and examine them in detail. The text and translation part of Reşit Rahmeti Arat's book named Kutadgu Bilig were scanned with the method of reading from beginning to end and the sentences accepted as questions were determined one by one. Identified question sentences are given together with their couplet numbers and their translated form into Turkey Turkish. Identified question sentences were discussed in detail in terms of structural and functional aspects.