DİLBİLİMCİLERİN KIRÂAT FARKLILIKLARINA YAKLAŞIMLARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Bu çalışmada Sibeveyh’ten Zemahşeri’ye kadar ön plana çıkmış bazı dilciler özelinde dilcilerin kırâateleştirileri, kronolojik sıralama dikkate alınarak incelenmiştir. Amacımız, dilbilimcilerin kırâatlereyaklaşım tarzını örneklerle ortaya koymak ve bu eleştirilerle ilgili muhtemel gerekçeleri sunmaktır.Çeşitli nedenlerle dilciler tarafından ortaya konan kırâatleri dilsel eleştiriye tabi tutma eylemi, tarihselsüreç içerisinde farklı okumaları redde ve inkâra varan boyutlara ulaşmıştır. Mensup olunan dilekolünün kaidelerine göre kırâatleri eleştirme sürecinin Sibeveyh ile başladığı, Ahfeş el-Evsat veMüberred gibi dilciler tarafından devam ettirildiği, Zemahşeri ile yoğunluk kazandığı görülmektedir.Ancak gerekçeleri ne olursa olsun, netice olarak şu söylenebilir ki eserlerinin muhtelif yerlerindekırâatlerin takip edilmesi gereken birer sünnet olduğunu belirtmeleri, ancak bu ifadelerine rağmenkırâatleri eleştirmeleri, dilcilerin aşamadıkları bir çelişkidir.