ZÜLFÜ LİVANELİ'NİN ROMANLARINDA YAPI VE İZLEK

Abstract

Son dönem Türk edebiyatının önemli temsilcilerinden birisi olan Zülfü Livaneli, çok yönlü kişiliği ile dikkati çeken bir sanatkârdır. Roman, öykü, deneme ve anı gibi türlerde eserler veren Livaneli, romancı yönüyle ön plana çıkarılarak romanları ekseninde değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bireyden yola çıkarak, topluma ulaşmayı hedefleyen yazarın romanları, sosyal bir mesaj verme gayesi gütmektedir. Bu bakımdan, yazarın düşünme ve yazma edimiyle kendisine toplumsal bir görev üstlendiğini söyleyebiliriz. Yazar, romanlarında gerçek hayatın izlerini karakterler üzerine yansıtır ve söylemek istediklerini karakterler şahsında dile getirir. Yazar, romanlarını gerçek hayattan kopmadan yazarken toplumun gelişim ve değişim sürecini de göz önünde bulundurur. Bu değişim ve dönüşümü karakterlere de doğru bir şekilde yansıtır. Ayrıca anlatı kişilerinin, birey olma süreci olay örgüsüne bağlı olarak okuyucuya aktarılır. Yazarın asıl anlatmak istediği `biz?dir. Ancak `biz?i anlatmaya `ben?den başlar, daha da önemlisi biz?e ulaşmak için sağlıklı bir `ben? olması gerektiğine inanır. Yazar, sadece kişiler değil zaman ve mekânı kullanırken de derinlemesine yaptığı analizlerle dikkati çeker. Bu özellik yazarın romana hâkim olduğunu ve okuyucuyu anlatıya aşina kılmak istediğini gösterir. Zülfü Livaneli; hayat görüşünü, bilgi birikimini, dünyayı algılayış biçimini, edebiyata hâkimiyetini, geleneği ve çağı sentezleme noktasındaki başarısını romanlarına uygulayabilmiş, olanı ve olması gerekeni başarıyla anlatabilmiş, sanatçı yönüyle Türk edebiyatındaki yerini belirlemiş sanatçılardandır. Anahtar Kelimeler: Zülfü Livaneli, yapı, izlek, birey, toplum, kendilik bilinci.

Zulfu Livaneli who is one of the important representatives of recent stage of Turkish literature is a striking artist with multi-faceted personality. Livaneli who works like the types novels, short stories, essays and memoir have been evaluated axis of his novels by have been subtracting facet of novelist. The author?s novels that considering the individual, aiming to reach society have the mission of a social message. In this regard, we say that the author has taken a social mission through thinking and writing ability.The author reflects the traces of the real life on the characters and expresses that they want to say on the characters of personified. While the author doesn?t wander off the real life, he considers the process of development and change in society as well. He also reflects the change and transformation to the characters. Additionally, persons of the narrative, the process of becoming an individual cites to the reader depending on the style of the event. The author wants to tell the real is `us?. But he begins to explain `us? from `me?, more importantly he believes that `me? need to be healthy to get `us?. Author not only people but also using time and place draws attention in his depth analysis. This property shows that author dominates the novel and wants to make the reader familiar with. Zulfu Livaneli has applied to his novels view of life, the knowledge, and the way of perceiving the world, mastery of literary, tradition and success of the point of synthesizing the age of and besides he is one of the artisans who can have told one and what to be successfully and also has identified the location aspect of the artist. Keywords: Zulfu Livaneli, structure, syllabus, individual, society, self-awareness.