Sağlık Araştırmalarında Tedavi Sadakati

Abstract

Tedavi sadakati, bir deneysel araştırmadaki müdahalenin, araştırmanın başından sonuçlandırılmasına kadar planlandığı gibi uygulanmasını ifade etmektedir. Başka bir deyişle planlanan yönteme bağlılık ve sadık kalmayı içermektedir. Çalışma sonuçlarının müdahale veya tedavinin etkilerini doğru bir şekilde yansıtması için tedavi sadakati kritik bir öneme sahiptir. Tedavi sadakatinin üç boyutu (İçerik, Nicelik ve Süreç) ve dört bileşeni (Uyum, Dozaj, Maruziyet ve Kalite) bulunmaktadır. İçerik boyutu bileşeni “uyum” müdahale adımlarının planlandığı gibi uygulanma derecesini ifade etmektedir. Nicelik boyutunun iki ilişkili bileşeni vardır: Bunlardan ilki dozaj, diğeri maruziyet olarak belirtilmektedir. Dozaj, bir müdahalenin sunulduğu sıklık ve süredir. Maruziyet, bir alıcının müdahaleyi aldığı sıklık ve süredir. Süreç boyutunun bileşeni ise kalite olarak da adlandırılmakta ve müdahale adımlarının ne kadar iyi uygulandığını kastetmektedir. Bu dört bileşenin araştırmada değerlendirilmesi, elde edilen verilerin doğru bir şekilde yorumlanmasına ve araştırmanın tekrarlanabilirlik olasılığını artırılmasına katkı sağlayacaktır. Bu derleme uluslararası literatürde “treatment fidelity” olarak bilinen “tedavi sadakati” kavramını ulusal literatüre kazandırmak ve ülkemizdeki araştırmacıların deneysel çalışmalarda “tedavi sadakati”ni değerlendirmesini teşvik etmek amacıyla yazılmıştır.