TATAR YAZAR ZÖLFET HEKİM'İN "AGIMSUDA Nİ BULMAS" ADLI ROMANININ DİL İNCELEMESİ (GİRİŞ-İNCELEME-METİN)

Abstract

Dil, bir milletin benliğini yansıtan en önemli unsurdur. Tarihî Kıpçak Türkçesinin günümüzdeki temsilcilerinden olan Kazan Tatar Türkçesi, Türk dilinde önemli bir yere sahiptir. Kökeni İdil Bulgarlarına ve Kıpçak Türklerine dayanan Kazan Tatar Türkleri, bugün İdil-Ural bölgesinde özerk bir cumhuriyet olarak varlıklarını devam ettirmektedirler. Bu çalışmada Kazan Tatar Edebiyatında yer alan Zölfet Hekim'in "Agımsuda Ni Bulmas" (Akan Suda Ne olmaz) adlı romanı dil malzemesi olarak belirlenmiştir. Bu eserden hareketle Kazan Tatar Türkçesinin ses bilgisi, şekil bilgisi ve kelime türleri açısından incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın birinci bölümü olan giriş kısmında Kazan Tatar Türklerinin dili, tarihi, boyları, edebiyatı ve yazar hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde, ses bilgisi, şekil bilgisi ve kelime türleri, metindeki örneklerden hareketle açıklanarak verilmiştir. Üçüncü bölümde, incelediğimiz eserin transkripsiyon metnine yer verilmiştir. Çalışmanın sonunda ise bibliyografya ve öz geçmiş yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Kazan Tatar Türkçesi, Dil İncelemesi, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Kelime Türleri, Zölfet Hekim, Agımsuda Ni BulmasLanguage is the most important elements reflecting the self of a nation. Kazan Tatar Turkish, one of the representatives of Historical Kipchak Turkish today, has an important place in Turkish language. Kazan Tatar Turks whose origins are based on Idil Bulgarians and Kipchak Turks, continue their existence today as an autonomous republic in the region of Idil-Ural. In this study, Zölfet Hekim's novel titled "Agımsuda Ni Bulmaz" (What does not Happen in Flowing Water) in Kazan Tatar Literature, is determined to be the language material. Focusing on the current work, Kazan Tatar Turkish is examined in terms of phonetics, morphology and word types. In the introduction chapter being the first part of the study, the language, history, tribes, literature and authors of Kazan Tatar Turks are introduced. In the second chapter, phonetics, morphology and word types are explained via the examples from the text. In the third chapter, the transcription of the aforementioned text is presented. In the last chapter, the bibliography and curriculum vitae are included. Key Words: Kazan Tatar Turks, language Review, phonology, morphology, word types, Zölfet Hekim, Agımsuda Ni Bulmas