MORDECAİ M. KAPLAN’IN YENİDEN YAPILANMACI YAHUDİLİĞİ GELİŞTİRMEDEKİ METODU VE TEMEL ESASLARI

Abstract

Yeniden Yapılanmacı Yahudilik, XX. yüzyılda Amerika’da ortaya çıkmış bir dini harekettir. Hareketin fikir babası ve kurucusu Yahudi bilgin ve filozof Mordecai Menahem Kaplan (1881-1983)’dır. Kaplan’ın temel amacı modernite karşısında yok olma tehlikesi altında olan Amerika’daki Yahudi toplumunun varlığını korumaktır. Ona göre Yahudi toplumu olmadan Yahudilik ayakta kalamaz. Temel ilkeleri ve metodu Kaplan tarafından belirlenen Yeniden Yapılanmacı anlayışa göre, Yahudilik salt bir din değil, zamanla gelişen bir medeniyettir. Yahudiliği bir yaşam şekli olarak kabul eden bu anlayışın merkezinde medeniyet kavramı yer alır. Başta din olmak üzere Yahudi kültürünü oluşturan Yahudi tarihi, dili, edebiyatı, sanatı, sosyal yapısı, estetik ve ahlaki değerleri bu kavrama göre şekillenmiştir. Din sosyal bir fenomen olarak Yahudiliğin enerji kaynağı olduğu için Yahudi medeniyetinin en önemli unsurudur. Kaplan’a göre Yahudiliğin Amerika’da hayatta kalması için Yahudilerin Amerikan medeniyetine ayak uydurması gerekmektedir. Yahudi toplumu hem Yahudi hem de Amerikan medeniyetinde yaşamayı öğrenmelidir. Kaplan metot olarak Yahudi geleneğini çağın yaşam şartlarına göre yeniden değerlendirmeyi modern akla uyan mirasın alınmasını gerisinin atılmasını önermiştir.