Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Sivil Okuryazarlık Düzeylerinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma ile sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sivil okuryazarlık düzeylerini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim döneminde uygulanmıştır. Araştırmanın evreni Fırat Üniversitesi, İnönü Üniversitesi ve Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bölümündeki öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmada toplam 432 kişi yer almaktadır. Bunların 286’sı kadın, 146’sı erkektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi olan Betimsel Tarama Modeli kullanılmıştır. Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sivil okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla Kişisel Bilgi Formu ve “Sivil Okuryazarlık Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde; Betimsel İstatistik, Bağımsız Örneklem T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Mann-Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının sivil okuryazarlık düzeylerine dair demografik değişkenlerin etkisi değerlendirilmiş ve sonuçlarına yer verilmiştir. Cinsiyet, öğrenim görülen üniversite, sınıf düzeyi, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve sivil toplum kuruluşlarına üye olma durumlarında farklılık tespit edilmiştir. Ancak dünya ve Türkiye gündemiyle ilgili olma durumunda farklılık tespit edilmemiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sivil okuryazarlık düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Literatür ve elde edilen araştırma verileri ışığında, sivil okuryazarlığın küçük yaşlardan itibaren aile ile başlayıp ömür boyu devam etmesi gerektiği vurgulanmıştır. İlköğretim seviyesi ile beraber sivil okuryazarlık eğitiminin de başlaması gerektiği belirtilmiştir. Elde edilen veriler tartışma zemininde benzer araştırmalar ile yorumlanarak sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Bütün bunların neticesinde de çalışmaya ilgi duyacaklar için bazı öneriler getirilmiştir.