Deneysel Olarak Metotreksat Uygulanmış Ratlarda Oksidatif Stres ve Antioksidan Enzim Aktiviteleri Üzerine Enginar Uygulamasının Etkisi

Abstract

Çalışmada, metotreksat (MTX) uygulanmış ratların kan dokusunda oksidatif stres ve antioksidanenzim aktiviteleri üzerine enginar uygulamasının etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Wistar-Albinoerkek ratlar; kontrol grubu, enginar uygulanan grup, MTX uygulanan grup ve MTX+enginaruygulanan grup şeklinde dört gruba ayrılmıştır. MTX ve enginar uygulamalarına aynı andabaşlanmıştır. Enginar 1.5 g/kg/gün vücut ağırlığı dozunda gavaj yoluyla 9 gün süre ile uygulanmış,MTX ise 7 mg/kg/gün vücut ağırlığı dozunda intraperitoneal olarak 3 gün uygulanmıştır. Dokuzgünlük deney periyodunun sonunda tüm ratlar sakrifiye edilmiş ve kan dokusu örnekleriantikoagulant içeren tüplere alınmıştır. Çalışmada, enginarın MTX kaynaklı hasar üzerindekietkilerini belirlemek amacıyla malondialdehid (MDA), redükte glutatyon (GSH) düzeyleri, katalaz(KAT), glutatyon peroksidaz (GSH-Px) ve süperoksit dismutaz (SOD) aktiviteleri ölçülmüştür. MTXuygulanan grupta kontrol grubu ile karşılaştırıldığında MDA (P<0.001) düzeylerinde anlamlı artışlarsaptanırken, GSH (P<0.001) düzeyleri ile KAT (P=0.001), GSH-Px (P=0.001) ve SOD (P<0.001)aktivitelerinin kontrol grubuna göre anlamlı düşüşler gösterdiği belirlenmiştir. MTX+enginaruygulanan grupta tüm parametrelere ait değerler kontrol grubu değerlerine yaklaşmıştır.MTX+enginar uygulanan grup MTX uygulanan grup ile karşılaştırıldığında MDA düzeylerinindüştüğü, GSH düzeyleri ile KAT ve GSH-Px aktivitelerinin arttığı, SOD aktivitlerinin ise değişmediğigözlenmiştir. Sonuçta enginarın MTX'ın neden olduğu toksisiteyi azaltmada kullanılabilecek doğalbir antioksidan olabileceği kanaatine varılmıştır.