İNGİLİZCE ÖĞRETMENLERİNİN 21. YÜZYIL DİJİTAL OKURYAZARLIK BECERİLERİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, İngilizce öğretmenlerinin 21. yüzyıl dijital okuryazarlık becerilerine ilişkin görüşlerini nicel ve nitel veriler ışığında incelemektir. Araştırma, karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılarak yürütülmüştür. Nicel veriler, 2024–2025 eğitim öğretim yılında Elazığ il merkezinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan 286 İngilizce öğretmeninden toplanmıştır. Nitel veriler ise Elazığ il merkezinde 5 eğitim bölgesinde (Fırat, Hazar, Karşıyaka, Harput, Bahçelievler) görev yapmakta olan 50 İngilizce öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşme soruları aracılığıyla elde edilmiştir. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenmiştir. Bu kapsamda cinsiyet, kıdem yılı, mezun olunan bölüm, eğitim düzeyi, görev yapılan okul kademesi ve günlük internet kullanım sıklığı gibi değişkenlerle çeşitlilik sağlanmıştır. Nicel boyutta veriler, Kalaycı (2023) tarafından geliştirilen 21. Yüzyıl Dijital Okuryazarlık Ölçeği kullanılarak toplanmış; elde edilen bulgular öğretmenlerin dijital okuryazarlık becerilerine ilişkin algılarının genel olarak yüksek düzeyde olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmenlerin özellikle bilgiye ulaşabilme ve medya farkında olma boyutlarında daha güçlü algılara sahip oldukları; buna karşılık dijital araçların kullanımı ve teknolojinin pedagojik boyutuna ilişkin bazı alt boyutlarda belirli değişkenlere bağlı olarak anlamlı farklılıkların ortaya çıktığı belirlenmiştir. Nitel bulgular, öğretmenlerin dijital teknolojileri öğretim süreçlerinde yaygın biçimde kullandıklarını; dijital araçları öğrenci motivasyonunu artıran, derse katılımı destekleyen ve özellikle yabancı dil öğretiminde öğrenmeyi kolaylaştıran pedagojik araçlar olarak değerlendirdiklerini göstermiştir. Bununla birlikte öğretmenlerin dijital araçların bilinçli, dengeli ve etik ilkelere dayalı kullanımına önem verdikleri; dijital okuryazarlığı yalnızca teknik becerilerle sınırlı görmedikleri tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, dijital okuryazarlığın İngilizce öğretmenleri açısından 21. yüzyıl becerileriyle bütünleşik, pedagojik ve çok boyutlu bir yeterlik alanı olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, dijital okuryazarlığın öğretim süreçlerine pedagojik amaçlarla entegrasyonuna ve öğretmenlere yönelik uygulama temelli desteklerin güçlendirilmesine yönelik öneriler geliştirilmiştir.

The aim of this research is to examine English teachers' views on 21st-century digital literacy skills based on quantitative and qualitative findings. The study was conducted using an explanatory sequential mixed methods design. Quantitative data were collected from 286 English teachers working in schools affiliated with the Ministry of National Education in Elazığ city center during the 2024–2025 academic year. Qualitative data were obtained from 50 English teachers selected from the same population through semi-structured interview questions. The participants were selected using maximum variation sampling, a type of purposive sampling method. In this context, diversity among participants was ensured based on variables such as gender, years of professional experience, field of graduation, level of education, school level of empolyment, and daily internet usage frequency. Quantitative data were gathered using the 21st Century Digital Literacy Scale developed by Kalaycı (2023). The findings indicated that teachers' perceptions of digital literacy skills were generally at a high level. Teachers demonstrated stronger perceptions particularly in the dimensions of access to information and media awareness; however, significant differences were identified in some sub-dimensions related to the use of digital tools and the pedagogical dimension of technology according to certain demographic and professional variables. Qualitative findings showed that teachers widely use digital technologies in their teaching processes and regard digital tools as pedagogical resources that enhance student motivation, support classroom participation, and facilitate learning, especially in foreign language teaching. Moreover, teachers emphasized the importance of conscious, balanced, and ethically grounded use of digital tools and did not perceive digital literacy as being limited solely to technical skills. The results of the study reveal that digital literacy constitutes a pedagogical and multi-dimensional competency area integrated with 21st-century skills for English teachers. Based on these findings, recommendations were developed for integrating digital literacy into teaching processes for pedagogical purposes and for strengthening practice-based professional development support for teachers.