Erzurum’da kesilen sığırlarda hidatidosis ve fasciolosis’in yaygınlığı ve ekonomik önemi

Abstract

Bu çalışma, Erzurum ilinde hidatidosis ve fasciolosisin yaygınlığını belirlemek amacıyla 2008 Aralık - 2009 Nisan ayı arasında Erzurum Et ve Balık Kurumu Kombinası’nda ve özel bir mezbahada kesimi yapılan 2088 sığır üzerinde yürütüldü. Kesilen sığırların çoğunluğu dişi ve yerli ırktan olup yaşları 2 ile 10 arasında değişmekte ve hemen hepsi meraya çıkmış hayvanlardı. Kesimi takiben Fasciola spp için karaciğer safra kanalları, hidatik kistler için de başta karaciğer ve akciğerler olmak üzere bütün iç organlar muayene edildi. Çalışma süresince bakısı yapılan 2088 sığırın 717 (%34.3)’sinde hidatik kistlere rastlanmış, enfekte hayvanların 520’sinde (%72.5) sadece akciğerde, 83’ünde (%11.6) sadece karaciğerde, 109’unda (%15.2) hem akciğerde hem de karaciğerde, 4’ünde (%0.6) dalakta ve 1’inde (%0.1) de kalpte hidatik kistler gözlenmiştir. Karaciğer safra kanalları muayene edilen 2088 sığırın 439’unda (%21) Fasciola hepatica tespit edilmiştir. Fasciola hepatica ve hidatik kist tespit edilen karaciğerlerin tamamının imha edildiği varsayılırsa toplam 522 karaciğerin imhası gerekmekte ve fasciolosis nedeniyle 17.560 TL, hidatik kist sebebiyle de 3.320 TL olmak üzere toplam 20.880 TL ekonomik kaybın olacağı tahmin edilmektedir.