ARAZİ VE LABORATUVAR SIKIŞTIRMA ŞARTLARININ BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIMLARIN HACİMSEL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Arazi ve Laboratuvar Sıkıştırma Şartlarının Bitümlü Sıcak Karışımların Hacimsel ve Mekanik Özelliklerine Etkisinin İncelenmesi Ülkemizde ve dünyada en çok uygulanan esnek kaplama tipi olan bitümlü sıcak karışım kaplamalar yeni geliştirilen tekniklere bağlı olarak üretilmekte ve serilmektedir. Bitümlü sıcak karışımların uygun serilmesi ve sıkıştırılması kaplamadan beklenecek performans üzerinde çok büyük etkiye sahiptir. Kaplamanın arazideki performansının laboratuvarda değerlendirilebilmesi için arazideki sıkıştırma şartlarına en uygun yöntemler araştırmacılar tarafından yıllardır araştırılmaktadır. Bu çalışmada arazideki ve laboratuvardaki farklı sıkıştırma yöntemlerinin bitümlü sıcak karışımların hacimsel ve mekaniksel özelliklerine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla arazide yaklaşık 600 m2 alan üzerinde 110, 130, 150 C?lerde ve 4 farklı silindir geçiş sayısı ile sıkıştırılarak binder tabakası inşa edilmiştir. Bu tabakadan alınan karot numunelerinin hacimsel ve mekaniksel özellikleri laboratuvarda aynı sıcaklıklarda Marshall tokmağında farklı darbe sayılarında ve yoğurmalı sıkıştırıcıda farklı yoğurma sayılarında üretilen numunelerin özellikleri ile karşılaştırılmıştır. Sonuçta aynı boşluk oranındaki arazi ve laboratuvar numunelerinin birbirinden çok farklı mekanik özellikler sergilediği tespit edilmiştir. Genel olarak arazi ve laboratuvar deneyleri karşılaştırıldığında uygulanan deney yöntemlerine göre farklı benzetimler elde edilmiş ancak ortak olarak arazi numunelerinin bütün deneylerde sıkıştırma enerjisinden laboratuvar numuneleri kadar etkilenmediği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler : Bitümlü sıcak karışım, sıkıştırma enerjisi, yoğurmalı sıkıştırıcı, hacimsel özellikler, mekanik özellikler.

The Effects of Field and Loboratory Compaction Conditions on Volumetric and Mechanical Properties of Bituminous Hot Mixtures Hot mix asphalt layers, which are most widely used in Turkey and all over the World, are produced and paved according to the new developed techniques. The proper paving and compaction of hot mixtures have significant effect on the performance of pavement. To appreciate the field performance in the laboratory, scientists have long been searching the most appropriate methods to make a corelation between the field compaction and the laboratory compactions. In this research, the effects of different compaction methots in both field and laboratory on the volumetric and mechanical properties of hot mixtures were investigated. To make this, , binder coarse layer was constructed at 110 C, 130 C and 150 C by compacting 4 different compaction passes in about 600 m2 place in field. The volumetric and the mechanical properties of cores taken from the layers were compared with the ones which were constructed by different blow numbers in Marshall compactor and different gyration numbers in gyratory compactor. Consequently, different mechanical properties were evaluated for the cores which were taken from the field and the laboratory althoug having the same void ratios. Generally, when the field and the laboratory experiments have been compared, different simulations have been achieved according to different test methods however, it has been designated that the site cores have less been affected by the compaction energy than the laboratory cores in all tests. Keywords: Bituminus hot mixtures, Compaction energy, Gyratory compactor, volumetric properties, Mechanical properties