CAN GÖKNİL'İN ÇOCUK KİTAPLARININ ÇOCUK EDEBİYATININ TEMEL İLKELERİ BAKIMINDAN İNCELENMESİ

Abstract

Çocuk edebiyatı, çocuğun küçük yaşlardan itibaren kitaplarla tanıştığı ve ergenlik dönemine kadar uzanan bir süreçte, sanatsal değere sahip olan eserlerle hedef kitlesinin gelişimini destekleyen hayatî bir alandır. Çocuklara okuma sevgisi ve alışkanlığı kazandırmak için onları erken yaşlarda nitelikli çocuk kitaplarıyla tanıştırmak ve onların hayatlarında okuma kültürünün önemli bir yer edinmesini sağlamak gerekmektedir. Çocuk edebiyatı eserleri; çocukların gelişim özelliklerine, hayal güçlerine, duygularına, düşüncelerine ve estetik zevklerine hitap eden sözlü ve yazılı ürünlerdir. Bu tür eserler, toplumsal değerleri aktarmanın yanı sıra ana dilin zenginliklerini öğretme ve çocukları eğitme sürecinde de önemli bir rol oynamaktadır. Can Göknil ressam kimliğiyle tanınan, çocuk edebiyatı alanında önemli çalışmaları olan üretken bir sanatçıdır. Bu çalışmanın amacı, Can Göknil'in çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri bakımından incelenmesidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Elde edilen veriler üzerinde betimsel analiz yapılmıştır. Çalışmanın kapsamı Can Göknil'in yazıp çizerliğini yaptığı on dokuz kitaptan oluşmaktadır. Kitaplar, biçim ve içerik özellikleri bakımından iki ana başlık altında çözümlenmiştir. Biçim özellikleri bakımından boyut, kâğıt, kapak-cilt, sayfa düzeni, harfler ve resimler; içerik özellikleri bakımından ise konu, tema, kahramanlar, dil ve anlatım, ileti ve çevre başlıkları üzerinde durulmuştur. Çalışmada çocuk edebiyatı ürünlerinde bulunması gereken temel ilkeler esas alınarak değerlendirmelerde bulunulmuştur. İnceleme neticesine göre genel anlamda Can Göknil'in çocuk kitaplarının biçim ve içerik özellikleri bakımından çocuk edebiyatının temel ilkelerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca kitapların çocukların okuma alışkanlığı geliştirmelerine yardımcı olabilecek, edebî değeri yüksek, sanatsal ve estetik zevk verecek nitelikte olduğu da tespit edilmiştir.

Children's literature is a vital field in which children are introduced to books from an early age and support the development of their target audience with works of artistic value, in a process that extends to adolescence. In order to develop the love and habit of reading among child readers and to encourage them to adopt the reading culture, it is necessary to introduce children to qualified children's literature and to ensure that books have an important place in their lives. Works of children's literature are oral and written products that appeal to children's developmental characteristics, imagination, emotions, thoughts and aesthetic tastes. In addition to conveying social values, such works play an important role in the process of teaching the riches of the native language and educating children. Can Göknil is a productive artist who is known as a painter and has important works in the field of children's literature. The aim of this study is to evaluate Can Göknil's children's books in terms of the basic principles of children's literature. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. Descriptive analysis was performed on the data obtained. The scope of the study consists of nineteen children's books written by the author. The books were analyzed under two main headings in terms of format and content features. In terms of format features, size, paper, cover-binding, page layout, letters, and pictures; in terms of content features, the topics such as subject, theme, heroes, language and expression, message, and environment were emphasized. In the study, evaluations were made based on the basic principles that should be present in children's literature products. According to the results of the review, it was concluded that Can Göknil's children's books generally comply with the basic principles of children's literature in terms of form and content features. In addition, it has been determined that the books have a quality that can help children develop reading habits, have high literary value, and provide artistic and aesthetic pleasure.