İÇME-KUMLA (ELAZIĞ) ARASINDAKİ ELAZIĞ MAGMATİTLERİN PETROGRAFİK-PETROLOJİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Elazığ İçme ve Kumla yerleşimlerini içine alan çalışma alanında; Senoniyen yaşlı Elazığ magmatitleri, Jura Üst Kretase yaşlı Guleman ofiyoliti, Geç Maastrihtiyen-Orta Eosen yaşlı transgresif Hazar grubunun karbonatları, Orta Eosen yaşlı Maden Karmaşığı ve alüvyonlar yer alır. Jeolojik, petrografik ve petrolojik çalışmaların değerlendirilmesiyle; Elazığ Magmatitlerinin bazalt, piroksenli andezit, mikrodiyorit, diyabaz ve bunlarla ardalanmalı dasit/riyodasitlerden oluştuğu tespit edilmiştir. Jeokimyasal analizlerde kayaçların alkali ve subalkali özelliklere sahip olduğu, fraksiyonel kristalleşme süreçlerinin (Y-Zr, Nb-Zr), etkisinin belirgin olduğu ve kabuksal kirlenmenin geliştiği belirlenmiştir. İncelenen örneklerin Th/Nb=1 olması, yitim zenginleşmesi ve kıta içi zenginleşmenin varlığını, La/Yb (2.24) ve Nb/La (0.75) oranları litosferle-astenosfer geçişini, dolayısıyla kaynak magmanın kabuk bileşenlerince kirlenmiş olabileceğini işaret eder. Kayaçların toleyitik magmadan türemiş olması ve Neotetis'in güney kolunda, okyanus içi dalma batma sonucu, dalan levhanın üzerinde gelişmiş olan ada yayı kayaçları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Tektonomagmatik birimler, fraksiyonel kristalleşme, kabuksal kirlenme, ana ve iz elementler, ElazığElazığ magmatics-Senonian age which yielded widely exhumations in region between Içme-Kumla, carbonates of Late Maastrichtian-Middle age of Hazar group is transgressive, Middle Eocene age with Maden Complex and alluviums were investigated. As a result of geological, petrographic and petrologic studies have being determined basalts, pyroxene andesite, microdiorite, diabase and dacite/rhyodacite rocks. Field and geochemical studies carried out on the Elazığ magmatics revealed that they were derived from a tholeiitic magma and formed in an island arc tectonic environment which was built up on the supra-subduction zone setting in the southern branch of Neotethys during the Late Cretaceous. In geochemichal analyses Elazığ magmatic rocks have alkali and subalkali properties, effective fractional crystallization processes (Y-Zr, Nb-Zr), being Th/Nb=1 and La/Yb (2.24), Nb/La (0.75) values that its formed by tholeitic magma and litospher-astenospher transition and an island arc tectonic environment builted up on the supra-subduction zone in the southern branch of Neotethys. Key words: Tectonomagmatics, majör and trace elements, fractional cristallization, crustal contamination, Elazığ