Epilepsi hastalarında nöbet anında ve bir ay nöbetsizlik sonrası dönemde plazma neuroprotectin D1 ve resolvin D1 seviyelerinin araştırılması

Abstract

Amaç: Epilepsi; nöroinflamasyon, glial aktivasyon ve immün aracılı mekanizmaların rol oynadığı kronik bir nörolojik hastalıktır. Son yıllarda inflamasyonun yalnızca proinflamatuvar yanıtlarla değil, aynı zamanda inflamasyonun çözülmesini sağlayan specialized pro-resolving mediatörler (SPM) ile de ilişkili olduğu gösterilmiştir. Neuroprotectin D1 (NP-1) ve Resolvin D1 (RvD1), omega-3 yağ asitlerinden türeyen ve güçlü antiinflamatuvar/prorezolüsyon özellikler gösteren lipid mediatörlerdir. Bu çalışmada epilepsi hastalarında nöbet sonrası erken dönemde ve nöbetsizlik döneminde NP-1 ve RvD1 plazma düzeylerinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Acil Servis, Nöroloji Kliniği veya Nöroloji Polikliniğine nöbet geçirme şikâyeti ile başvuran ve epilepsi tanı kriterlerini karşılayan 48 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından benzer 50 sağlıklı kontrol dahil edildi. Hastalardan nöbet sonrası ilk 3 saat içinde ve nöbetten sonra en az 1 aylık nöbetsizlik döneminde venöz kan örnekleri alındı. Kontrol grubundan tek seferlik periferik venöz kan örneği elde edildi. Plazma örnekleri santrifüj sonrası −80°C'de saklandı. NP-1 ve RvD1 düzeyleri ticari ELISA kitleri kullanılarak ölçüldü. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi ve p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Epilepsi hastalarında hem nöbet sonrası erken dönemde hem de nöbetsizlik döneminde RvD1 düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu. NP-1 düzeyi ise nöbet sonrası ilk 3 saatlik dönemde kontrol grubuna göre belirgin düşük saptanırken, nöbetsizlik döneminde kısmi toparlanma gösterdi. Ayrıca NP-1 düzeyi nöbet sonrası erken dönemde, nöbetsizlik dönemine göre anlamlı derecede daha düşüktü. Buna karşın RvD1 düzeyleri açısından nöbet sonrası erken dönem ile nöbetsizlik dönemi arasında anlamlı fark izlenmedi. Nöbet alt tipleri arasında NP-1 ve RvD1 düzeyleri açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç: Bu çalışma, epilepsi hastalarında prorezolüsyon lipid mediatör ekseninin bozulduğunu göstermektedir. NP-1'in nöbet sonrası erken dönemde belirgin azalması ve nöbetsizlik döneminde kısmi toparlanma göstermesi, bu molekülün akut nöbet yüküyle ilişkili durum-bağımlı bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmektedir. RvD1 düzeylerinin hem nöbet sonrası hem de nöbetsizlik döneminde düşük seyretmesi ise epilepside kronik inflamasyon çözülme yetersizliğini yansıtan daha kalıcı bir biyolojik değişikliği desteklemektedir. Bu bulgular, epilepside nöroinflamasyonun yalnızca proinflamatuvar aktivasyonla değil, aynı zamanda inflamasyonun çözülmesindeki yetersizlikle de ilişkili olabileceğini göstermekte; NP-1 ve RvD1'in potansiyel biyobelirteç ve tedavi hedefi olarak değerlendirilebileceğini düşündürmektedir.Objective: Epilepsy is a chronic neurological disorder in which neuroinflammation, glial activation, and immune-mediated mechanisms play important roles. In recent years, inflammation has been shown to be associated not only with proinflammatory responses but also with specialized pro-resolving mediators (SPMs), which are involved in the resolution of inflammation. Neuroprotectin D1 (NP-1) and Resolvin D1 (RvD1) are omega-3 fatty acid-derived lipid mediators with potent anti-inflammatory and pro-resolving properties. This study aimed to investigate plasma levels of NP-1 and RvD1 in patients with epilepsy during the early postictal period and during the seizure-free remission period. Materials and Methods: The study included 48 patients who presented to the Emergency Department, Neurology Clinic, or Neurology Outpatient Clinic with seizure complaints and met the diagnostic criteria for epilepsy, as well as 50 age- and sex-matched healthy controls. Venous blood samples were collected from the patients within the first 3 hours after seizure onset and again after at least 1 month of seizure freedom. A single peripheral venous blood sample was obtained from the control group. Plasma samples were centrifuged and stored at −80°C until analysis. Plasma NP-1 and RvD1 levels were measured using commercially available ELISA kits. Data were analyzed using appropriate statistical methods, and p<0.05 was considered statistically significant. Results: In patients with epilepsy, RvD1 levels were significantly lower than those of the control group both during the early postictal period and during the seizure-free remission period. NP-1 levels were markedly lower in the first 3 hours following seizure compared with the control group and showed partial recovery during the seizure-free period. In addition, NP-1 levels were significantly lower in the early postictal period compared with the remission period. In contrast, no significant difference was observed in RvD1 levels between the early postictal and seizure-free periods. No significant differences in NP-1 or RvD1 levels were detected among seizure subtypes. Conclusion: This study demonstrates that the pro-resolving lipid mediator axis is impaired in patients with epilepsy. The marked reduction of NP-1 during the early postictal period, followed by partial recovery during the seizure-free period, suggests that this molecule may serve as a state-dependent biomarker associated with acute seizure burden. Persistently decreased RvD1 levels during both the postictal and seizure-free periods support the presence of a more chronic impairment in inflammation resolution mechanisms in epilepsy. These findings indicate that neuroinflammation in epilepsy may be associated not only with excessive proinflammatory activation but also with insufficient resolution of inflammatory damage. Therefore, NP-1 and RvD1 may represent promising candidate biomarkers and potential therapeutic targets in epilepsy.