BÂKÎ VE FUZÛLÎ DİVANLARINDA MEKÂN TASAVVURU

Abstract

Klasik Türk şiiri, zengin bir kültürel mirastan beslenmiş, belirli dönemlerde muhteva ve üslup konularında bazı küçük farklılıklara uğrayarak tekâmül sürecini tamamlamıştır. Düz yazıdan ziyade, şiir alanında varlığını hissettiren klasik Türk edebiyatının en önemli özelliği, ele alınan konunun estetize edilerek anlatılmasıdır. Bu çalışmada maddî kültürün önemli unsurlarından biri olan mekânın, Bâkî ve Fuzûlî divanlarında tasavvur edilme biçimi ele alınmıştır. Önce mekân hakkında genel bilgiler verilip mekânın edebî eserlerdeki işlevi üzerinde durulmuş, daha sonra Bâkî ve Fuzûlî divanlarında geçen mekân adları taranmış, bunların kullanıldığı beyit ve bentlerden konuyu yansıtacak olanlar seçilmiştir. İncelemeye tabi tutulan şiirlerin yeni yazıya aktarımı birebir yapılmamıştır. Şiirin anlam bütünlüğü esas alınarak klasik şiir geleneğinin belirlediği sınırlar çerçevesinde söz konusu mekânlar şerh edilmeye çalışılmıştır. Böylece insan/şair için büyük bir öneme sahip olan mekânın tasavvur edilme biçimi ortaya konularak, Bâkî ve Fuzûlî'nin yanı sıra klasik Türk şiiriyle ilgili yapılacak tematik çalışmalara az da olsa katkı sağlanacağı umulmaktadır.

Classical Turkish poetry is nourished by a rich cultural heritage, and in certain periods it completes the process of evolution by experiencing some minor differences in content and style. The most important feature of classical Turkish literature, which makes its presence felt in the field of poetry rather than plain writing, is to be aesthetized and explained. In this study, the way the space - one of the most important elements of the material culture-envisioned in Bâkî and Fuzûlî divans is discussed. First, general information about the space was given and the function of the space in the literary works was emphasized, then the names of the spaces in Bâkî and Fuzûlî divans were scanned and the ones that reflect the theme from the couplets and bends used were selected. The transfer of the poems under review to the new writing is not done one-to-one. Based on the totality of poetic meaning, attempts have been made to comment on spaces within the boundaries defined by the tradition of classical poetry. Thus, it is hoped that the way of conceiving the space with a great prescription for the human / poet will be put forward and it will contribute to the thematic works to be done about the classical Turkish poetry besides Bâkî and Fuzûlî.