ELAZIĞ YÖRESİNDEN BİR SALÂT ÖRNEĞİ: UŞŞAK SALÂTÜSELÂM

Abstract

Arapçada hayır dua içeren pekçok kavramı ihtiva eden salâtı kısaca; “Hz. Muhammed’e (s.a.v.) merhamet, mağfiret, feyz ü bereket vs. hayırlar ihsan etmesini Allah’tan (c.c.) dilemek” şeklinde tanımlamak mümkündür. Dinî naslar (âyet ve hadisler) icabı her müslümanın söylemesi gereken salât metinlerini mûsikî eşliğinde okumak, dinî Türk mûsikîsinde “salât” türünü meydana getirmektedir. Müslüman Anadolu insanının en fazla rağbet ettiği dinî Türk mûsikîsi türlerinden biri olan salât, “salâtüselâm” veya “salavat/salavat-ı şerife” olarak da adlanlandırılmış, ibadet mekânları olan câmilerde ve tasavvufî düşüncenin pratiğe dönüştüğü yerler olan tekkelerde büyük bir iştiyakla icra edilmiş, insan hayatının hemen her önemli safhasında teberrüken okunmuştur. Bu türe gösterilen büyük rağbet, pek çok salâtın ortaya çıkmasına vesile olmuş, bunlardan bir kısmı kayıt altına alınarak günümüze gelebilmiş, ancak bir kısmı da kayıt altına alınamadığından dolayı maalesef unutulmuştur. Ancak Anadolunun birçok yöresinde geleneksel olarak varlığını sürdürmesine rağmen henüz kaydedilmemiş salâtlar da vardır ve bunlardan biri de Elazığ yöresinde icra edilen Uşşak makamındaki “salâtüselâm” adlı eserdir. Çalışmamızın konusunu da oluşturan bu eser, bölgedeki tasavvuf çevreleri (özellikle de Kâdirîler) tarafından okunmaktadır.