Elazığ’da Yetişen Polygonum cognatum Meissn (Madımak) Bitki Ekstraktlarının In vitro Biyolojik Aktiviteleri ve Bazı Fitokimyasal Bileşenlerinin Belirlenmesi

Abstract

Halk arasında bitkilerin çeşitli kısımları kullanım amacına yönelik basit işlemlerden geçirilerek gerek gıda, gerekse tedavi amacıylayaygın olarak kullanılmaktadır. Bitkiler, insan beslenmesinde çok önemli bir yer tutar ve insan sağlığı açısından bazı önemli bileşenleriçermektedir. Dünyadaki bitkisel çeşitliliğin fazlalığı, çoğu bitkinin biyolojik etkileri ve etki mekanizmaları hakkındaki bilimselverilerin hala yetersiz olması bu konuya olan ilgiyi her geçen gün artırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Elazığ yöresinden toplanan veözellikle gıda olarak mevsiminde bolca tüketilen Polygonum cognatum Meissn (Madımak, Kuşekmeği) bitkisinin etanol, metanol,aseton ve hekzan ekstraktlarının antiradikal aktiviteleri, fitokimyasal bileşenleri, antimikrobiyal ve in vitro antikanserojenaktivitelerinin araştırılmasıdır. Çalışma sonuçlarımıza göre, P. cognatum Meissn özütlerinin ABTS radikal giderme aktivitelerininDPPH a kıyasla daha iyi sonuç verdiği görüldü. Ayrıca ABTS radikal giderme aktivitelerinin standart bir antioksidan olan askorbikasite (Vitamin C) yakın değerlerde olduğu bulundu. Polygonum cognatum Meissn’ in yüksek miktarda fitosteroller, K ve Dvitaminleri, ?-tokoferol, flavonoidler, proantosiyanidin, fenolikler ve doymamış yağ asitleri içerdiği tespit edilmiştir. Bitkiekstraktlarının antimikrobiyal etkileri Escherichia coli, Bacillus subtilis, Klebsiella pneumoniae, Staphylococcus aureus and Candidaalbicans mikroorganizmaları kullanılarak Disk Difüzyon ve Minimum İnhibitör Konsantrasyonu (MİK) yöntemleri ile belirlendi.Bütün ekstraktların tüm mikroorganizmalara karşı antimikrobiyal aktivite gösterdiği görüldü. Aynı zamanda Polygonum cognatumMeissn ekstraktlarının, MCF-7, PC3 ve MKN-45 kanser hücre hatları üzerinde kontrole göre özellikle yüksek konsantrasyonlardaoldukça iyi sitotoksik etkiler sergilediği görüldü. Kanser hücreleri içerisinde en yüksek etkiyi ise MKN-45 (insan mide kanseri) hücrehattında göstermiştir. Elde edilen sonuçlar antioksidan ve antiproliferatif etki gösteren ve biyoaktif bileşikleri içeren Polygonumcognatum Meissn bitkisinin insanlar tarafından tüketilmeye devam edilebileceğini göstermiştir.